Geboren in de Zuid-Afrikaanse goudmijnen onder apartheid, is gumboot dans (isicathulo) een taal gesmeed in duisternis. Mijnwerkers, verboden te spreken, keerden hun lichamen om in instrumenten – hun zware rubberen gumboots slaan de vloer als bas, klap en klik; hun dijken, borsten en handen voegen lagen percussie toe; hun stemmen weven call-and-response zangen in Zoeloe, Xhosa en Sotho.
Historisch was het geheime communicatie, solidairheid, verzet. Vandaag wordt het op podia wereldwijd uitgevoerd – soms met toegevoegde instrumenten, maar de kern blijft a cappella corporele ritme: dans als trom, stem als melodie. De laarzen slaan nog steeds de vloer. Het bericht reist nog steeds door de zolen.