Reality-televisie filmt deelnemers die geen acteurs zijn in ongescriptureerde gebeurtenissen, vaak in exotische of uitdagende situaties. Hoewel reality-shows sinds de jaren '50 bestaan, kregen ze in de jaren 2000 doorbraak met successen als 'Big Brother' en 'Survivor'. Reality-shows zijn nu onontkoonbaar onderdeel van popcultuur. Maar reality-televisie heeft diverse gevolgen voor kijkers en samenleving.
Hoewel reality-televisie ongescriptureerd is (of grotendeels), creëren makers situaties voor dramatische uitkomsten. Bovendien zijn programma's het resultaat van selectieve bewerking om de meest spannende incidenten te kiezen. Het resultaat is dat, hoewel reality-programmering zich als realistisch presenteert, de situaties dramatisch en geëxageerd zijn. Omdat reality-tv zich als 'echt' presenteert (in tegenstelling tot gescriptureerde drama's), kunnen kijkers geneigder worden om hoogdramatische situaties in de echte wereld te verwachten. Een studie uit 2003 aan Missouri Western State University toonde aan dat proefpersonen die reality-shows keken, meer geneigd waren te geloven dat dramatische incidenten waarschijnlijker zijn.
Critici als media-analist Tom Alderman beschuldigen reality-televisie van het opzettelijk creëren van vernederende of schaamtevolle situaties. Het publiek haalt dan plezier uit het spotten of zich superieur voelen ten opzichte van de verbijsterde deelnemers. Psychologen Steven Reiss en James Wiltz bestudeerden de motieven van kijkers via de Reiss Profile. Ze concludeerden dat, naast andere factoren, kijkers van reality-tv sterk gemotiveerd waren door de wens naar waargenomen status en wraak.
Popcultuur is geobsedeerd door beroemdheden – bladen en tv rapporteren elke stap, van liefdesleven tot ontbijt. Reality-televisie is op sommige manieren de piek van deze cultuur: reality-sterren zijn beroemd voor niets anders dan beroemd zijn. Velen lijdden onder deze plotselinge faam. Britse reality-ster Jade Goody werd bekend na 'Big Brother', maar worstelde met media-aandacht voor haar complexe persoonlijke leven. Ze gebruikte haar faam ook positief, zoals het verhogen van bewustwording over baarmoederhalskanker door dekking van haar ziekte.
Omdat reality-tv zo populair is, streven kandidaten ernaar in veel shows te komen. Hoewel meeste shows deelnemers compenseren, zijn ze veel goedkoper dan professionele acteurs. Ook hoeven ze geen schrijvers in te huren omdat ze zich als ongescriptureerd presenteren. De lage productiekosten maken ze aantrekkelijk voor zenders, maar acteurs en schrijvers klagen dat hun prevalentie banen kost. Reality-tv was een van de discussiepunten tijdens de 2007-8 Writers Guild of America-staking.