Films, ongeacht genre, gebruiken elementen van spanning in hun verhalen. Hoewel spanningselementen duidelijker getoond worden in horror, spanning, thriller, actie en avonturenfilms, verschijnen ze ook in drama, komedie en fantasiefilms. De graad en intensiteit van deze elementen kan variëren van gespannen tot zenuwslopend, van kwaadaardig tot misselijk, en van verachtelijk tot gruwelijk.
Spanning in films is primair gericht op het stimuleren van de gedachten en nieuwsgierigheid van de kijker over dingen die op het scherm onthuld worden. Er zijn bepaalde requisieten of personages vroeg in het verhaal geplant. Om spanning op te bouwen, suggereren ze dingen waar mensen meer over willen weten. In een horrorfilm kan dit een kruis of juweel zijn dat een angstaanjagend personage ergens achterlaat, waarna een onwetende persoon het daarna oppikt. In een openingscène van een actiefilm kan dit een schietpartij tonen die eindigt met twee vijanden die naar een stuk papier rennen dat voor beide zo belangrijk lijkt, waarna ze het allebei verliezen.
"Hoog niveau van anticipatie" verwijst naar hoe het verhaal leidt naar meer scènes die verdere details onthullen die het belang en de opwinding van kijkers bevorderen. Naarmate het verhaal voortschrijdt, escaleren de emoties. Meer vragen worden beantwoord, maar de onthullingen leiden tot nog meer vragen. Bijvoorbeeld, een scène toont meer aanwijzingen onthuld, waardoor kijkers meer van het verhaal begrijpen. En dus anticiperen mensen meer spanningvolle momenten in de volgende scènes. In een achtervolgingscène juichen mensen toe wanneer ze de goede bijna de gewonde slechte bereikt.
De juiste compositie van shots, montagepacing, geluidseffecten en muziek bevorderen schok- en verrassingsfactoren in films. Ze benutten spanning om het publiek volledig in de scènes te dompelen. Zowel de voorspelbaarheid als onvoorspelbaarheid van momenten in een film werken samen om mensen betrokken te houden bij wat er op het scherm gebeurt. Ze kunnen denken dat er iets met het personage gebeurt, en de scène komt bijna bij het punt, wat hun verwachte uitkomst bevestigt. Plotseling worden ze geschokt door wat er daadwerkelijk gebeurt, wat heel anders is dan wat ze dachten. Soms denken ze dat alles prima lijkt, en dan schrikken ze uit hun stoel.
Verhalen en scènes die onrust of angst opwekken, bieden direct een gevoel van spanning voor kijkers. Een bevestiging van een angstaanjagende situatie maakt kijkers onrustig. Ze houden van het hoofdpersonage dat hij de harde situatie overwint. Toch komt die angst niet alleen van scènes die direct gruwelijke beelden tonen. Sommige scènes worden angstaanjagend zelfs zonder bloed en geweld vanwege hoe ze op het scherm gemonteerd zijn. Bijvoorbeeld, de highlights en schaduwen die een antieke kast werpt, kunnen een gevoel van griezeligheid aan een scène geven. Een lege kamer kan een sinistere sfeer tonen zelfs als er geen gewelddadige actie op het scherm gebeurt.