Verlichting kan een subtiele manier zijn om de stemming in een film of televisieshow te veranderen. Lagere verlichting kan een aantal donkere stemmingen aangeven, van horror tot verdriet. Heldere verlichting kan geluk tonen, en zacht licht betekent romantiek. Verschillende lichtkleuren, gecreëerd door filters, kunnen ook bepaalde stemmingens creëren. Lichtere gekleurde filters uiten een meer vrolijke stemming, terwijl donkerdere gekleurde filters duisterheid suggereren.
Sinds het begin van de cinema-ontwikkeling hebben cinematografen en gaffers verlichtingseffecten gebruikt. Deze verlichtingseffecten werden echter niet noodzakelijk gebruikt om een bepaalde stemming te creëren. Tijdens de eerste decennia van de 20e eeuw concentreerden filmmakers zich op het verlichten van acteurs op de meest schmeichelende manieren. De Tweede Wereldoorlog markeerde een terugkeer naar het gebruik van natuurlijk licht, wat films een grittere, meer realistische toon gaf. De komst van televisie introduceerde heldere, gelijkmatige verlichting voor sets, wat programma's een opbeurende look gaf.
Een verlichtingssleutel beschrijft de keuzes die cinematografen hebben tot hun beschikking voor het verlichten van een filmset. Er zijn twee soorten verlichtingssleutels: high key en low key. High key, zoals de naam impliceert, gebruikt heldere verlichting om de film een meer natuurlijke en realistische look te geven. Deze toon kan het publiek helpen zich beter te identificeren met de personages. Low key verlichting maakt gebruik van schaduwen en lichtvlekken om gevoelens van spanning, horror of mysterie te introduceren.
Hoog-contrast verlichting gebruikt harde stralen licht in combinatie met vette, zwarte strepen om een sfeer van spanning en angst te creëren. Deze techniek creëert ook veel schaduwen, wat een onheilspellende en verontrustende look geeft. Het gebruik van hoog-contrast verlichting zal het dramatische gevoel van de film verhogen, waardoor kijkers op de rand van hun stoel zitten.
Gekleurde gels, geplaatst over lichten, kunnen ook de stemming van een film veranderen. Blauwe gels geven de shot een koudere look, wat kan wijzen op verdriet of depressie. Ze kunnen ook een bevriezend evenement voorspellen. In tegenstelling, rode of oranje gels maken een shot warm. Warmte kan romantiek of geluk connoteren.
Veel films combineren verlichtingstechnieken om een verscheidenheid aan stemmingens te creëren. Bijvoorbeeld, een verlichtingsdirecteur kan kiezen om een romantische scène te verlichten met rode gels over de lampen, terwijl de volgende scène low key verlichting kan vragen om te tonen dat de personages in gevaar zijn. De verlichtingsdirecteur besluit niet op eigen initiatief welke stemmingens te creëren. Hij gebruikt het script als gids om de set te verlichten.