Documentaires zijn non-fictiefilms die echte mensen en situaties gebruiken om een waar verhaal te vertellen over verleden of heden gebeurtenissen. Veel documentaires trekken de aandacht naar controversiële onderwerpen als de Irakoorlog, de staat van het onderwijs in Amerika, het gezondheidszorgdebat of de ramp met orkaan Katrina. Om zo'n film te maken, moet je een treatment en een voorgesteld budget voorbereiden om financieringsbronnen te vinden, of van private investeerders of publieke of private subsidies.
Het onderwerp van je documentair is het belangrijkste aspect van de film. Je kunt een onderwerp of kwestie kiezen waar je weinig of geen kennis van hebt. Dit helpt om je onderzoek in het onderwerp te motiveren. Je kunt ook een onderwerp kiezen waarover je sterke meningen hebt en een standpunt onderzoeken dat in tegenstelling is met je eigen. Je moet documentaires geproduceerd de afgelopen 10 jaar onderzoeken om er zeker van te zijn dat het onderwerp dat je kiest niet op een vergelijkbare manier is verkend.
Plan de soorten shots die je nodig hebt om het meest boeiende verhaal te vertellen. Sommige filmmakers favorieten meer close-ups om een gevoel van intimiteit met het publiek te creëren. Anderen kiezen voor brede, panoramische shots die een gevoel van ruimte en vrijheid oproepen, vooral in natuurdocumentaires. Je moet ook beslissen welk type filmmateriaal je gaat gebruiken en of je in zwart-wit of kleur gaat filmen. Meest professionele films gebruiken duurdere 35mm filmmateriaal in tegenstelling tot 16mm, dat niet dezelfde scherpte en resolutie heeft. Nieuwere digitale formaten kunnen betaalbaarder zijn, maar hebben misschien niet het krispere uiterlijk van 35mm.
Onderzoek de budgetten van geproduceerde films die vergelijkbaar zijn met de film die je plant, en verkrijg een kopie van hun echte budgetoverzichten. Koop een filmbudgetsoftwareprogramma dat een werkend budget kan creëren door je systematisch te leiden door alle kosten die met een film verband houden. Jungle Software (junglesoftware.com) verkoopt budgetten voor alle soorten films, inclusief documentaires; hun website biedt een gratis voorbeeldbudget voor een $200.000 documentair.
Met een budget in handen moet je beginnen met het veiligstellen van de financiering om de film te maken. Je moet een voorstel maken met een treatment dat aangeeft waarom je denkt dat je film boeiend is, hoe je het gaat filmen, en het meest belangrijk, waarom je denkt dat het winstgevend zal zijn voor potentiële investeerders. Als je onderwerp groot publiekbelang heeft of een heet topic is, kun je mogelijk staat- en federaal gefinancierde kunstraaden of andere subsidiegevende organisaties benaderen. Bijvoorbeeld, in januari 2011 kondigde de Ford Foundation de oprichting van JustFilms aan, een vijfjarig, $50 miljoen initiatief om filmmakers te vinden en te steunen wiens werken belangrijke maatschappelijke kwesties aanpakken.