Wekelijkse bioscoopbezoek is in daling sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Je zou dit nooit raden aan de hand van de succes van 2008's box-office hits. Warner Brothers' 'The Dark Knight' genereerde $531 miljoen, terwijl het Paramount-duo 'Iron Man' en 'Indiana Jones and the Crystal Skull' elk $318 en $317 miljoen opleverde. Totaal bioscoopbezoek in 2008 bedraagt een staggerende $28,1 miljoen wereldwijd, 65 procent van deze ticketverkooppelingen gekoppeld aan de internationale box-office. En, zoals de American Motion Picture Association aangeeft, is het aantal digitale schermen wereldwijd met 33 procent toegenomen de afgelopen vijf jaar, wat de aantrekkingskracht van de 'grote scherm'-bioscoopervaring bevestigt binnen een concurrerende markt van alternatieve media. Waarom dan de daling?
Mainstream Amerikaanse bioscoop heeft sinds de vroege dagen een voorliefde voor realisme. In tegenstelling tot vroege Franse film ('A Trip to the Moon' (1902) van de goochelaar en illusionist Georges Méliès), die vorm en stemming benadrukte boven verhaalinoud, verlangden Amerikaanse filmgangers naar het vertellen van een goed verhaal. Deze voorkeur voor inhoud boven formele techniek is zichtbaar in de stille 'one-reelers' van Edwin S. Porter in de vroege 20e eeuw. Zoals D.I. Grossvogel schrijft: 'Porter meesterde de problemen van continuïteit, door crosscutting, superimpositie, fades en dissolves te gebruiken, om een twaalfminutep epische film te creëren, "The Great Train Robbery" (1903), de eerste western, met overval, possee, achtervolging en showdown.'
Stille films in de Verenigde Staten spraken gemakkelijk massa-publiek aan om meerdere redenen. Ten eerste booden komedie, melodrama en spanning goedkope, toegankelijke entertainment voor werkende klassen die zich bourgeois theater niet konden permitteren. Ten tweedengels kon immigranten die niet volledig de taal en cultuur beheerste, gemakkelijk meegaan met de intermitterende komische en cathartische elementen die door het verhaal heen liepen.
Door de jaren twintig begonnen Hollywood-genre films de markt te domineren. En met de introductie van geluid in de late jaren twintig, bloeiden musicals en gangsterfilms. Publiek trok naar films die de folklore rond lokale misdaadbazen tijdens de prohibitie dramatiseerden. In 1930 bezocht 65 procent van de Amerikaanse bevolking wekelijks de bioscoop (zie bronnen).
Terwijl bioscoopbezoek met bijna 40 procent daalde tijdens de kern van de jaren dertig, bleven films een populair uitlaatklep voor goedkope entertainment. Natuurlijk waren 'gelukkige eindes' in de mode. Maar de jaren dertig zagen ook de opkomst van documentaires, die zich bezighielden met economische, landbouw- en milieukwesties. De periode profiteerde ook van de invloed van Duitse expressionisten als Fritz Lang en George W. Pabst. Halfway de jaren veertig bereikten Amerikaanse films weer hun piek, met bijna 60 miljoen kijkers per week tussen 1942 en 1946.
In 1955 bezaten ongeveer 30,7 miljoen Amerikaanse huishoudens een eigen televisie. Deze nieuwe technologie was rampspoedig voor de filmindustrie. Gepaard met de stille suburbanisering van de middenklassen en kartelrechtsschendingen tegen Hollywood-studiomonopolies, daalde het bioscoopbezoek met bijna 75 procent tussen 1946 en 1960 (zie bronnen).
De daling van het studiosysteem markeerde niet het einde voor filmgangers. De late jaren zestig en zeventig zagen een bloei van nieuw talent. Regisseurs als Francis Ford Coppola, Martin Scorsese, Terrence Malick, Michael Cimino, Woody Allen, Roman Polanski en velen anderen smeden een mini-renaissance in regisseur-gedreven filmmakings. De nieuwe stijl sprak een meer welgestelde, opgeleide generatie kijkers aan. Volgens John Belton waren 76 procent van alle filmgangers onder de 30 in de jaren zeventig en 64 procent had college genoten. Regisseurs kregen vrije loop om hun artistieke visie te verkennen.
'Jaws' (1975) en 'Star Wars' (1977) markeerden het einde van deze eeuw. Hun enorme succes ('Jaws' was de eerste film die $100 miljoen in box-office opbracht) bevestigde het blockbuster-paradigma dat de industrie vandaag nog drijft. Zelfs met ongeveer 40.000 schermen in multiplex-bioscopen in de VS, is wekelijkse bezoek significant gedaald sinds de jaren dertig. In 2007 bezocht slechts 22 procent van de bevolking frequent de bioscoop, dat wil zeggen één keer per maand.