Raster Vs. Vector Scan Displays: De Twee Architecturen Die Schermgeschiedenis Vormden
Voordat vlakke panelen bestonden, kwamen CRT-displays in twee fundamenteel verschillende architecturen — elk met eigen mechanica, sterktes en nalatenschap.
1. Raster Scan Displays (De Dominante Standaard)
- Mechanisme: Elektronenbundel scant lijn voor lijn, boven naar beneden, links naar rechts (als lezen).
- Verversingsfrequentie: 50–120 Hz (volledig frame hertekenen)
- Beeldvorming: Intensiteit gemoduleerd per pixel; persistente visie creëert stabiel beeld.
- Resolutie: Vastgelegd door scanlijnen (bijv. 480i, 720p, 1080i).
- Voordelen: Behandelt complexe afbeeldingen, foto's, video; standaard voor TV, monitors.
- Nadelen: Flikker bij lage verversing; beperkte resolutie door bandbreedte; interlace-artefacten.
2. Vector Scan Displays (Calligrafisch / Stroke / Random Scan)
- Mechanisme: Bundel tekent alleen lijnen/hoekpunten van beeld — punt-naar-punt, geen rasterrooster.
- Verversingsfrequentie: Moet volledige vectorlijst 30–60×/sec hertekenen om flikker te voorkomen.
- Beeldvorming: Display list (coördinatencommando's) opgeslagen in geheugen; controller cycelt doorheen.
- Voordelen: Oneindige resolutie (analog); hoge helderheid; geen traptrekkingen; snel voor wireframe.
- Nadelen: Kan geen gevulde gebieden, texturen, foto's; beperkte complexiteit (flikker bij te veel vectoren); dure DAC's.
Toepassingen
| Type | Gebruikt In |
| Raster | TV's, computermonitors, telefoons, projectoren, radar PPI (modern) |
| Vector | Oscilloscopen, vroege CAD (Tektronix), arcadegames (Asteroids, Tempest, Star Wars), militair radar (legacy), laserprojectoren |
Moderne Context
Alle vlakke panelen (LCD, OLED, Plasma) zijn raster-adresseerbaar — vast pixelrooster. Echte vectordisplays zijn niche (laser, gespecialiseerd wetenschappelijk). Vectorafbeeldingen (SVG, fonts) worden gerenderd naar raster voor weergave.