Scenario's zijn de blauwdruk die producenten, regisseurs en acteurs gebruiken om een verhaal van pagina naar scherm te vertalen. Voordat een scenario groen licht krijgt voor productie, wordt het gelezen en geanalyseerd door een menigte lezers, assistenten en executives om de sterke en zwakke punten te evalueren. Of je nu een lezer bent die iemands script probeert te evalueren of een schrijver die wil ontdekken of je eigen werk goed is, het analyseren van het filmscript is de eerste stap in het evalueren van de geschiktheid van het werk.
Lees het scenario van begin tot eind. Heb het script vers in je geheugen en ken alle details. Het kan zelfs nuttig zijn om het script een paar keer te herlezen zodat je er meer vertrouwd mee bent. Als je er gemakkelijk meerdere keren doorheen leest, is dat een indicatie dat het goed kan zijn.
Analyseer het concept van de film. Vraag je af of het concept origineel, makkelijk te markten en vol emotie is. Het script moet een thema hebben. Bepaal of het thema belangrijk is en de moeite waard om te delen. Ook moeten de inzet hoog zijn. Als er geen drama is, is er geen verhaal. Het verhaal moet logisch zijn en zinvol binnen de regels die voor dat verhaal zijn opgesteld.
Analyseer de structuur van de film. Ten eerste en vooral moet het scenario correct geformatteerd zijn met scene headings, actielijnen en dialoog. Het scenario moet ook een drie-actstructuur hebben – opzet, confrontatie en oplossing. Hoewel sommige verhalen niet strikt de drie-actstructuur volgen, heeft elk verhaal een begin, midden en eind. Er moeten stijgende obstakels zijn die leiden tot de climax naar het einde van de film. Het script moet de lezer binnen de eerste 10 pagina's betrekken en de lezer het hele verhaal lang laten gokken. Het schrijven moet visueel zijn, "tonend" (door de acties en woorden van de personages) wat er gebeurt in plaats van "vertellend" (door de expositie van de verteller). Het script moet ook de juiste lengte hebben, tussen 100 en 125 pagina's.
Analyseer de individuele scènes van het scenario. Elke scène moet belangrijk zijn voor het verhaal en het verhaal vooruitbrengen. Als een scène het verhaal of personage niet ontwikkelt, mag hij er niet in zijn. Net als het script als geheel, moet elke scène een begin, midden en eind hebben. De pacing van scène tot scène moet vloeien en de lezer moet nooit gemakkelijk kunnen gokken wat er als volgende gaat gebeuren.
Analyseer de personages. De held van het script moet aantrekkelijk zijn. Hij moet wensen en behoeften hebben die vervuld moeten worden en hij moet verandering ondergaan om zijn doelen te bereiken. Personages moeten multidimensioneel zijn, met varierende standpunten, wensen en vreezen. De antagonist moet sterker zijn dan de protagonist, waardoor de reis van de held moeilijker wordt.