Pantomime-herkomst: Van oud Griekenland tot modern Brits panto
Geen enkele uitvinder. Pantomime ontwikkelde zich over 2.500+ jaar:
Oude wortels
- Griekenland (5e eeuw v.Chr.): Pantomimus – solo gemaskerde danser die mythes uitvoert (alle rollen). "Alle nabootsing" (panto-mimos)
- Rome (1e eeuw v.Chr.–n.Chr.): Gepopulariseerd door Pylades & Bathyllus; erotische/geweldthema's; enorme arena's
- Byzantium: Behield vorm; beïnvloede commedia dell'arte
Moderns Brits Pantomime (18e eeuw → heden)
- John Rich (Lincoln's Inn Fields, 1720s): Harlequinade – stille achtervolgingsscènes, transformatiescènes
- David Garrick (Drury Lane): Toevoeging gesproken dialoog, sprookjes
- Joseph Grimaldi (vroeg 1800s): Codificeerde klonter – witgezicht, rode driehoeken, fysieke comedy
- Victoriaanse eeuw: Sprookje + harlequinade + actuele satire + kruisdragen (Dame, Principal Boy)
- 20e eeuw: Music hall-sterren, TV-celebrities, popcultuurreferenties
Wereldwijde varianten
- Commedia dell'arte (Italië) – gemaskerde improvisatie
- Mime (Frankrijk: Decroux, Marceau) – stil, abstract
- Kathakali (India) – gecodificeerd gebaar, oogbeweging
Pantomime = levende traditie, geen uitvinding – continu herschapen door cultuur.