De Tweede Grote Ontwakening: Americas godsdienstige heropleving (1790–1840)
De Tweede Grote Ontwakening (ca. 1790–1840)
Een protestants godsdienstige heroplevingsbeweging die de antebellum Amerikaanse samenleving diepzaam herschuf.
Oorsprong & verspreiding
- Frontier-katalysator: Kampbijeenkomsten in Kentucky/Tennessee (Cane Ridge, 1801 – 20.000+ deelnemers)
- Denominationele groei: Methodisten (circuit riders), Baptisten (boeren-predikers), Disciples of Christ explodeerden; Presbyteriaanse, Congregationalisten paste zich aan
- Democratische ethos: Benadrukte individuele bekeering, emotionele ervaring, laity participatie boven formele theologie
Kenmerkende kenmerken
- Massale heroplevingen: Meerdagse buitenbijeenkomsten met prediking, zingen, "oefeningen" (vallen, schreeuwen, rukken)
- Arminiaanse theologie: Verwierp Calvijnse predestinatie – zaligheid beschikbaar voor allen die kiezen
- Perfectionisme: Geloof in haalbare christelijke volmaaktheid / gehele heiligmaking
- Millennialisme: Postmillennial optimisme – samenleving verbeterbaar voor Christus' terugkeer
Belangrijke figuren
- Charles Finney: "Vader van moderne revivalisme" – angstbank, onderzoeksbijeenkomsten, systematische theologie
- Lyman Beecher: Organiseerde vrijwillige verenigingen (zending, nuchterheid, sabbatarianisme)
- Peter Cartwright: Methodisten circuit rider, autobiografie klassieker
- William Miller: Adventistische beweging (1844 "Grote Teleurstelling")
Maatschappelijke impact
- Abolitionisme: Finney, Weld, Grimké zusters linkten revivalisme aan anti-slavernij
- Nuchterheid: American Temperance Society (1826) – 1,5M leden in 1835
- Vrouwenrechten: Deelname aan heropleving versterkte vrouwen publieke rollen (Seneca Falls 1848)
- Onderwijs/Hervorming: Colleges (Oberlin), gevangenissen, asielen, zondagscholen
- Vrijwillige Verenigingsmodel: Blauwdruk voor moderne non-profit sector
De Ontwakening democratisde godsdienst en katalyseerde het "welwillende imperium" van hervorming dat pre-Civil War Amerika definieerde.