In Anton Chechovs "The Bet" (1889) ondergaat de advocaat Ivan Ivanovich een radicale spirituele transformatie tijdens zijn vijftien jaar eenzame celstraf. Initieel respectvol voor de godsdienstige overtuiging van zijn bankier-gezel, ontmantelt hij die progressief door lezen en reflectie.
Aan het einde van het verhaal is Ivan Ivanovich uitgekomen bij een sceptisch, humanistisch ateïsme. Hij concludeert dat een rechtvaardige God geen onschuldige lijden of de overwinning van het kwaad zou toestaan. Zaligheid, besluit hij, is geen goddelijke genade maar het product van menselijke wil, inspanning en rede. Hij wijst de wedde van twee miljoen roebel af — niet uit armoede, maar uit verachting voor de waarden die het wedden.
Zijn laatste brief is een manifest van seculiere zelfredzaamheid: de mensheid moet zichzelf redden. Het verhaal sluit niet met wanhoop, maar met een hardgewonnen, goddeloze helderheid.