Of je nu jazz, rock, blues of klassieke muziek speelt: alle instrumenten vallen in bepaalde typen en categorieën. De vier typen muziekinstrumenten zijn: aerofonen, chordofoon, idiofoon en membranofoon. In een orkest worden instrumenten verdeeld in vier secties: strijkers, houtblazers, koper en slagwerk.
Idiofonen zijn waarschijnlijk de oudste muziekinstrumenten in de geschiedenis. Eenvoudig gezegd: idiofonen zijn instrumenten die van nature een aangename geluid produceren door de materialen waaruit ze gemaakt zijn. Het vroegste voorbeeld zijn waarschijnlijk stenen of stokken die tegen elkaar geslagen worden. Normaal bereiken ze hun geluid door te slaan, maar sommige maken geluid door eenvoudige bewegingen. Vandaag de dag vallen ze onder de slagwerksectie en omvatten houtblokken, bellen, cymbalen, xylofonen, rammelaars en gongs.
Ook in de slagwerksectie: membraanfonen zijn instrumenten die geluid produceren door strak gespannen membranen over een frame. De grootte en vorm van het frame gecombineerd met de dikte en spanning van het membraan creëren de individuele tonen. Hierbij horen: kleine trom, basstrom, bongo's, tambourines en conga's. Normaal speel je deze met stokken of je hand, maar de kazoo valt ook in deze categorie, omdat het membraan de toon creëert, niet de door je geblazen lucht.
Aerofonen zijn misschien wel de breedste categorie. Per definitie is een aerofoon alles wat het gewenste geluid produceert door lucht door het instrument te dwingen, wat trilling creëert. Sommige instrumenten, zoals saxofoons en klarinetten, bereiken de trilling door rieten aan het mondstuk. Fluiten forceren de lucht om een scherpe rand te raken. Zowel de koper- als houtblazerssectie van een orkest vallen onder aerofonen. De toonhoogte en timbre worden bepaald door de grootte en vorm van de resonantiekamer en kunnen door de muzikant worden gecontroleerd via gaten, ventielen en sleutels. Andere aerofonen: trompet, tuba, mondharmonica, trombone, blokfluit, hobo en doedelzak.
Chordofoon zijn instrumenten die geluid produceren wanneer gespannen snaren trillen. Normaal zijn deze gespannen over een resonantiekamer om de reverberatie te maximaliseren. Je speelt ze door te plukken, te strikken of door wrijving met een boog. Harp, viool, cello, fiddle, gitaar en banjo zijn allemaal chordofoon. Ze vallen allemaal in de strijkerssectie van een orkest.
Sommige instrumenten kruisen twee families. De piano kan je klassificeren als snaarinstrument omdat het geluid ontstaat door strak gespannen, precies gestemde snaren in het corpus. Maar die snaren worden door hamers aangeslagen, wat het ook een slagwerkinstrument maakt. Muziekwetenaars zijn het erover eens: de piano is een hybride, een 'gekielde cither'.