Toonhoogte in muziek verwijst naar de frequentie van een klankgolf die je oor passeert. Klanken zijn energiegolven die met constante snelheid door lucht reizen. Variaties in golflengte veranderen frequentie, wat resulteert in een andere toonhoogte. In muziek heeft elke noot een eigen naam die correspondeert met een meetbare frequentie. Bijvoorbeeld: het midden-A is vastgelegd op 440 Hertz (cycli per seconde) en de rest van de muziekschaal wordt daaruit afgeleid.
Muziek is nooit zo simpel dat geluiden strikt gedefinieerd worden door één golflengte. Wanneer een piano-stemmer zijn stemvork aanslaat, is het resultaat redelijk dicht bij een eenvoudige frequentie. Maar wanneer een piano-toets wordt aangeslagen, kan het resulterende geluid meerdere frequenties bevatten. Vergelijk je de klanken van verschillende instrumenten, dan hoor je dat een hobo verschilt van een trompet, die weer niet lijkt op een banjo – zelfs als ze dezelfde noot spelen. Dit fenomeen heet timbre: elk instrument uitzendt een complexe golf met meer dan één frequentie.
De muzikale term timbre impliceert geen veranderende toonhoogte, maar een mengsel van frequenties. Meeste instrumenten zijn zo ontworpen dat een gespelde noot bijna identiek klinkt. Er zijn manieren om de toonhoogte bewust te veranderen tijdens de intonatie. Deze techniek is bijzonder zichtbaar in de menselijke stem, die tijdens het zingen kan fluctueren in een techniek genaamd vibrato.
Tijd is ook onderdeel van muziek: er zijn korte en lange noten. Meeste muzikanten en zangers kunnen controleren hoe lang ze een noot vasthouden. De klank aan het begin van een muzikale uitdrukking lijkt op die aan het einde, of de noot nu minder dan een seconde of een kwart minuut duurt. Over het algemeen bieden lange noten betere kansen om de frequentierijkdom te manipuleren – als waverende fluctuaties of eenrichtingsverandering van toonhoogte.
Op de website "Voice Teacher" beschrijft David Jones vibrato als "de lichte variatie in toonhoogte voortvloeiend uit de vrije oscillatie van de stemlippen." Dit geldt voor zangers, maar vibrato kan ook mechanisch geproduceerd worden door de manier van klankafgifte te veranderen. Een bluesgitarist kan de snaar rekken tijdens de klinkende noot om de toonhoogte te veranderen, of de snaar snel meerdere keren bewegen voor oscillatie. Dit mag niet verward worden met tremolo, wat een wavering in volume (niet toonhoogte) aangeeft.