Componisten creëren muziek uit een ordening van enkele noten of akkoorden die behoren tot een bepaalde toonladder. Elke toonladder heeft een consistent, progressief patroon van toonhoogtes om uit te putten. De bekende Do-Re-Mi muzikale progressie is een basale toonladder. Het is belangrijk om de verschillende typen toonladders en de toonhoogtes die ze bevatten te kennen om muzikaal bevoegd te zijn.
Een toonladder bestaat uit een progressieve reeks toonhoogtes. Een stap is de term voor de ruimte tussen toonhoogtes. Twee stappen vormen een hele stap, terwijl één stap een halve stap is. Dit betekent dat de afstand tussen C en D een hele stap is, vanwege de kruis/mol tussen de twee toonhoogtes. Van C naar C-kruis is een halve stap aangezien er geen andere toonhoogtes tussen de twee noten bestaan.
Majeure toonladders bestaan uit zeven toonhoogtes met de eerste toonhoogte verdubbeld in de volgende, hogere octaaf voor acht noten. Alle majeure toonladders volgen een patroon van twee hele stappen, één halve stap, drie hele stappen, één halve stap. De naam van de toonsoort van de toonladder is afgeleid van de toonhoogte waarop de toonladder meestal begint en eindigt. Muzikanten verwijzen naar de toonhoogte als de tonica.
Mineure toonladders hebben ook zeven toonhoogtes, plus de eerste toonhoogte verdubbeld een octaaf hoger, maar mineure toonladders hebben drie verschillende patronen. De natuurlijke mineure begint met een hele stap, gevolgd door een halve stap, twee hele stappen, één halve stap, twee hele stappen. De harmonische mineure bestaat uit een hele stap, halve stap, twee hele stappen, halve stap, een hele stap plus een halve en een halve stap. De melodische mineure volgt een patroon van hele stap, halve stap, vier hele stappen, halve stap. Mineure toonladders beginnen en eindigen ook op de tonica.
Pentatonische toonladders hebben slechts vijf toonhoogtes, beginnend met de tonica. Een pentatonische toonladder is in essentie een majeure toonladder zonder toonhoogtes 4 en 7.
Chromatische toonladders hebben alleen halve stappen. Een volledige chromatische toonladder bestaat uit 12 verschillende toonhoogtes plus een extra verhoogde eerste toonhoogte van de octaaf. Hoewel chromatische toonladders beginnen en eindigen op dezelfde toonhoogte een octaaf uit elkaar, bestaat er geen tonica aangezien elke noot evenver uit elkaar ligt.
Weten in welke toonsoort een toonladder is, maakt het makkelijker om te spelen. Majeure, mineure en pentatonische toonladders hebben toonsoorten. Chromatische toonladders niet. De toonsoort staat links van de toonladder en toont welke kruis- of mol-notatie bepaalde toonhoogtes verhoogt of verlaagt. Toonsoorten hebben ofwel kruizen ofwel molen, maar nooit beide. Majeure en mineure toonladders delen soms dezelfde toonsoort. Om te bepalen of een toonsoort majeure of mineure is, zoek de tonica, wat meestal de begin- en eindtoonhoogte van de toonladder is.