Naarmate big bands hun stempel op de Amerikaanse muziek drukten, bracht de jaren 40 een nieuwe stijl voort. Deze stijl heette bebop. Bebopgroepen omvatten meestal vier tot zes spelers, in plaats van de 10 of meer in big bands. In tegenstelling tot dansbare big band muziek, was bebop, met zijn onregelmatige phrasering, tellen en instrumentatie, niet voor dansen. Bebop opende de deur naar "cool." Enkele invloedrijke bebopmuzikanten waren Sonny Stitt, Dexter Gordon, Thelonious Monk en Charles Mingus.
Dit instrument is al meer dan 150 jaar aanwezig en is deel geweest van elke muziekstijl. In bebop zijn de gebruikte toonladders samengesteld uit acht noten. Echter, zelfs wanneer men begint op een typische 8e noot, loopt men in bebop op een downbeat met een akkoordnoot die valt op de grondtoon van de 3de en 5de noten als de sterke tellen in plaats van de 2de of 4de. Een paar bekende bebop saxofonisten waren Sonny Stitt, Dexter Gordon, Charlie Parker en Jackie McLean.
Veel bebop trompet "licks" of toonladders zijn in derden, met een halve stap tussen elk oplopende derde. Binnen bebop kan de trompet op of neer de toonladder spelen. Meestal wordt dit gedaan in een gebroken arpeggio (een opeenvolgende reeks noten speelend). Samen met saxofoons, het spelen van 9den, 11den, 13den, waren trompetten deel van het creëren van een nieuw soort jazzharmonie en ritme dat bebop zou worden. Enkele beroemde bebop trompetspelers waren Dizzy Gillespie, Fats Navarro, Miles Davis en Kenny Dorham.
De piano is een ander van de belangrijke instrumenten in bebop. De bebop piano toonladder is C D E F G A Bb B-natuurlijk C. Zoals met de andere instrumenten in bebop, zoekt de pianist ervoor te zorgen dat hij de juiste jazzarticulatie speelt. Thelonious Monk en Bud Powell zijn twee beroemde bebop pianisten die deze stijl meesterden.
De introductie van de trombone bracht "swing" stijl phrasering mee, wat toevoegde aan de effecten op bebop. De vaak dubbele-tijd passages in bebop lieten de trombonist improviseren in maten van 5-6 en 9. De tellen raken in een gemolde 9de, samen met de dominante-septiem akkoord, was een harmonisch apparaat dat frequent gebruikt werd tijdens bebop improvisatie. Beroemde trombonisten die deze stijl als handelsmerk gebruikten waren Bennie Green en J.J. Johnson.
Drummers in bebop waren niet gewend de ritmes te houden die doorgaans gedaan worden door drummers in eerdere muziekstijlen. Drummers speelden alle vier tellen en focusten meer op de 18- tot 22-inch bekkel "riding" of "tipping" of "washing" over de hele achtergrondklank. Deze stijl creëerde een onafhankelijke drum "taal" maar benadrukte wat "bebop stijl" was. Enkele beroemde drummers in bebop waren Art Blakey, Max Roach en Kenny Clarke.
Twee beroemde bassisten waren Ray Brown en Charles Mingus. In bebop werden de normale "swing akkoorden" die één noot per teller gespeeld werden, verhandeld voor wat bekend werd als een "walking" baslijn of improvisaties waar toonladders gebruikt werden die aanpassingen bevatten aan die vertrouwde "swing akkoord." Akkoordarpeggio's met nadruk op grondtonen en vijfden van akkoorden raakten de grondakkoorden niet meer, maar werden meer in legato stijl of een "wandeling" van de baslijn gespeeld, het akkoord wijzigend met gemolde 5den.