De toonsoorttekening vertelt muzikanten welke schalen en noten ze moeten spelen. Het westerse systeem heeft twaalf tonen, gerangschikt in schalen met stappen die natuurlijke, verhoogde en verlaagde noten bepalen. Lezen van toonsoorttekeningen is niet moeilijk. De tekening staat aan het begin van een stuk, aangegeven door het al dan niet aanwezige kruisen (♯) of molen (♭). Het uitwendig leren van de volgorde is de sleutel.
Bestudeer het eerste maatje. Geen kruisen of molen? Toonsoort is C. Één kruis? F. Één mol? Bes. Leer deze drie basis toonsoorten uit je hoofd. Als je ze kent, herken je elke toonsoort door één blik op het eerste maatje.
Onthoud: 'Dikke Katten Gaan Door Alleys Eten Bologna'. De eerste letters geven de volgorde van kruisen: F, C, G, D, A, E, B. Bij één kruis: Fis. Twee: Fis, Cis. Drie: Fis, Cis, Gis. Regel: voeg een half toon toe aan de laatste kruis voor de toonsoort. Voorbeeld: twee kruisen (Fis, Cis) → half toon boven Cis = D. Toonsoort: D groot.
Onthoud: 'BEAD Go Catch Fish'. Volgorde van molen: B, E, A, D, G, C, F. Één mol: Bes. Twee: Bes, Es. Drie: Bes, Es, As. Regel: de voorlaatste mol is de toonsoort. Bij drie molen (Bes, Es, As): Es is voorlaatste → Es groot. Let op: bij één mol (Bes) werkt dit niet; onthoud dat één mol F groot is.
Koop een kwartencirkel. Handig hulpmiddel dat de relaties tussen de twaalf tonen, hun toonsoorten en groot/klein schalen toont. Vanaf C, vijf tonen tellen (kwart) geeft grote toonsoorten met kruisen; tegen de klok in, vier tonen (kwart) geeft grote toonsoorten met molen. Effectief voor visualiseren en leren.