Maten (of maatjes) zijn de fundamentele eenheden die muziek segmenteren in gelijke tijdsspannen, gedefinieerd door de maatsoort. Verticale maatstrepen markeren hun grenzen op het notenbal.
Maten geven elke speler een gemeenschappelijk rooster. "Letter B, maat 12" lokaliseert iedereen direct. Zonder maten zou het coördineren van 80 orkestmuzikanten chaos zijn.
De eerste tel (inval) van elke maat draagt een natuurlijk accent. Dit creëert een terugkerend pulspatroon (STERK-zwak-zwak-zwak in 4/4) dat momentum en fraseering drijft.
Maten comprimeren informatie: "herhaal 4-maat frase 4×" vs. 16 maten schrijven. Herhaaltekenen, volta-haken en DC/DS-aanduidingen berusten allemaal op maattelling.
Muziektheorie, repetitie en educatie verwijzen allemaal naar maatnummers. "De modulatie gebeurt op m. 24" is precies en universeel.
| Symbool | Naam | Functie |
|---|---|---|
| | | Enkele maatstreep | Standaard maatverdeling |
| || | Dubbele maatstreep | Sectieverandering, maatsoort/toonsoort verandering |
| | 𝄋 | Eind maatstreep | Einde stuk/beweging |
| 𝄆 𝄇 | Herhaaltekenen | Herhaal ingesloten sectie |
| 𝄇 𝄆 | Eerste/tweede eindigen | Verschillende eindigen bij herhaling |
Maatstrepen verschenen in 15e–16e eeuwse handschriften (vroege clavecimbel/vioolmuziek). Voor die tijd gebruikte men mensurale notatie zonder regelmatige maatverdelingen. Moderne maatstrepen gestandaardiseerd ca. 1650.
Maten transformeren continu geluid in meetbare, beheersbare, communiceerbare structuur — het rooster waarop muziek gebouwd wordt.