Pizzicato: Definitie en techniek voor strijkers
Pizzicato (Italiaans, "geknip") is een speeltechniek waarbij de strijkerspeler de snaren met de vingers plukt in plaats van de boog te trekken (arco).
Notatie & Uitvoering
- Gemerkte pizz. in partituur
- Terug naar boog: arco
- Rechterhand wijs-/middelvinger typisch gebruikt (viool/altviool)
- Duim gebraceerd tegen vingerbord voor steun
- Pluk nabij einde vingerbord voor volle toon; nabij brug voor helderder, percutief geluid
Variaties
- Linkerhand pizzicato – Genoteerd met + boven noot; gebruikt voor speciale effecten (bijv. Sarasate, Paganini)
- Bartók pizzicato (snap pizzicato) – Snaar verticaal getrokken en losgelaten om tegen vingerbord te klappen; genoteerd met cirkel met verticale lijn
- Pizzicato akkoorden – Meerdere snaren tegelijkertijd geplukt (gestrumd of geknipperd)
Beroemde voorbeelden
- Tsjaikovski: Symfonie Nr. 4, 3e deel (volledig pizzicato strijkers)
- Ravel: Strijkkwartet, 2e deel
- Bartók: Music for Strings, Percussion & Celesta
- Jazzbas: Wandelende pizzicato-lijnen (standaardtechniek)