De Renaissance (late 14e tot vroege 17e eeuw) markeerde een diepgaande transformatie in de Westerse muziek. Kenmerkende kenmerken zijn:
Religieuze musik domineerde. Messen en motetten – meerstemmige vocale werken – waren de primaire vormen. Franco-Vlaamse componisten zoals Josquin des Prez excellenten in deze stijl.
Niet-religieuze vocale muziek bloeide: frottolas, madrigalen, en chansons – polyfonische liederen over liefde, pastorale scènes en satirische onderwerpen.
Hoewel vocale muziek prevalente was, wonnen instrumentale genres aan prominentie: dansen (pavanes, galliards, allemandes) en fantasia's. Belangrijke instrumenten: luit, vioolfamilie, en vroege toetseninstrumenten.
De kerk en aristocratische hoven dienden componisten in, wat professionele muzikaliteit en muzikale instituties bevorderde.
Herontdekking van Griekse en Romeinse teksten inspireerde componisten om klassieke poëzie te vertonen en oude theoretische ideeën over te nemen, wat de madrigaal en motet vormgaf.
De boekdrukkunst maakte grote verspreiding van bladmuziek mogelijk, wat de stilistische uitwisseling in Europa versnelde.
Kenmerkende Engelse, Franse, Italiaanse en Duitse kenmerken begonnen te verschijnen in de late renaissancemuziek.
In Italië legden intermezzi en madrigaalcomedies de basis voor Barokopera.
Populaire hofdanses deden instrumentaal ensemble-schrijven voort. Technieken als scordatura (alternatieve stemmingen) en virtuozische divisies (variaties) breidden de instrumentale expressie uit.
Deze ontwikkelingen overbruggen de middeleeuwse wereld en het Barok, en leggen de funderingen voor de toekomstige evolutie van de Westerse kunstmuziek.