J.S. Bach's Brandenburg Concerto Nr. 5 in D-groot, BWV 1050 heeft een uniek solotrio dat claviergeschiedenis veranderde.
Voor BWV 1050 was het clavecimbel een achtergrond-continuo-instrument – gefigureerde bas realiserend, harmonie vullend. In de eerste beweging's uitgebreide cadenza (65+ maten), ontketent Bach het clavecimbel als een virtuoso solostem: cascaderende ladderpassages, handenkruisingen, contrapuntische vuurwerk. Het is het eerste clavierconcert in de geschiedenis – de voorouder van elk pianoconcert van Mozart tot Rachmaninoff.
Solotrio + ripieno strijkers (viool, altviool, cello) + continuo (clavecimbel doet dubbele dienst als solist en continuo). De tweede beweging (Affettuoso) heeft alleen het solotrio – intiem kamerwerk. De finale (Allegro) is een fugaal gigue die het volle ensemble herstelt.
Brandenburg 5 is niet zomaar een geweldig concert – het is het moment dat het toetseninstrument in het schijnwerperslicht stapte en nooit meer vertrok.