Er bestaat geen enkele uitvindingsdatum. De altviool ontwikkelde zich 15e–17e eeuw in noord-Italië, naast de viool en cello, uit de viola da braccio-familie (afstammend van de middeleeuwse vielle).
Moderne afmetingen werden gestandaardiseerd door Antonio Stradivari (late 1600s), die de ~16–16.5" korpuslengte vestigde die speelbaarheid en tonale diepgang balanseert. Voor Stradivari varieerden altvioolmaten wild (enkele enorme "tenoraltviolen" vereisten riemen).
De ontwikkeling van de altviool weerspiegelt de veranderende eisen van ensemble-muziek – van Renaissance-consorten tot Baroque orkesten tot klassieke strijk kwartetten – elk tijdperk verfijnt zijn stem als de alt van de vioolfamilie.