Elektronisch, aanraakloos — gespeeld door handnabijheid tot twee antenna's (toonhoogte + volume). Eerieuze, glijdende toon. Gebruikt in filmscores (The Day the Earth Stood Still), avant-garde, pop (Beach Boys "Good Vibrations" — eigenlijk Electro-Theremin). Uitgevonden 1920 door Léon Theremin.
Vroeg elektronisch (1928) — toetsenbord + lintcontroller (ring op draad). Eterische, vocale klankkleur. Voorgekommen in Messiaen (Turangalîla), Dutilleux, filmscores (Jeunet's Amélie). Zeldzaam, maar nog steeds geproduceerd door Jean-Loup Dierstein.
Middeleeuws snaarinstrument — krangerafgedraaide geharste wiel boogt snaren; toetsen stoppen melodiesnaren; bordsnaren constant. Folk/vroegemuziek vastbestand. Moderne geëlectrificeerde versies in experimentele/folk-rock (bijv. Faun, Omnia).
Alle drie breiden klankpaletten uit buiten standaard orkestfamilies. De theremin en ondes martenot waren pioniers in elektronische muziek; de draailier bewaart middeleeuwse mechanische genialiteit. Hedendaagse componisten (Thomas Adès, Jonny Greenwood, IJslands Amiina) schrijven nog steeds voor hen, wat bewijst dat innovatie niet veroudert.