De traditionele zeven diatonische modi vormen de basis van de westerse modale theorie, elk met een uniek intervalpatroon en emotionele karakter:
Soms als uitgebreide modus opgenomen: Ionisch ♯5 (ook wel Harmonische Majoraan genoemd), met een grote 3e maar verhoogde 5e. Het maakt niet deel uit van de historische kerkmodi, maar verschijnt in jazz en hedendaagse theorie als de 5e modus van de harmonische mineurschaal.
Elke modus creëert een unieke "kleur" – Dorischs jazzachtige mineur, Lydischs dromerige opschorting, Frygischs Spaanse spanning. Modale wisseling (lenen akkoorden van parallelle modi) breidt het harmonische vocabulaar uit buiten de majeur/mineur-dualiteit.