Kinderen worden van jongs af aan aangetrokken tot muziek. Omdat zelfs baby's reageren op muziek, worden nieuwe ouders vaak aangemoedigd om nieuwgeborenen muziek te laten horen. Naarmate kinderen ouder worden, neemt hun interesse toe en ontwikkelen ze voorkeuren voor bepaalde genres. Over het algemeen beïnvloedt muziek kinderen positief; niet alle genres en teksten bieden echter de beste stimuli.
Muziek heeft een therapeutisch effect. Zachte muziek (klassiek, wiegeliedjes) kan een kind kalmeren en helpen slapen. Kinderen zoeken ook muziek op om een bepaalde stemming te voelen of hun huidige stemming te valideren. In "Media Violence and Children" citeren auteurs van een hoofdstuk over "The Effects of Violent Music on Children and Adolescents" talloze studies die tonen dat adolescenten meisjes vaak naar muziek gaan om hun stemming te verbeteren, terwijl jongens soms muziek gebruiken om hun adrenaline te verhogen.
Muziek helpt kinderen zich sociaal te oriënteren. Kinderen die luisteren naar populaire muziek hebben vaker meer vrienden en een hogere sociale status op school. Een gedeelde voorkeur voor een muziekstijl kan de basis zijn voor een vriendschap, of het luisteren naar populaire muziek kan sociale goedkeuring opleveren. Populaire muziek helpt kinderen een gevoel van gehört-zijn te krijgen, naast het creëren van een individuele identiteit, want kinderen zoeken muziek die hen niet alleen includeert maar ook onderscheidt van hun leeftijdsgenoten. Muziek speelt een sleutelrol in de ontwikkelingsfase van middelschoolkinderen.
Niet alle muziek is gelijk. In het tijdschrift "Youth and Society" rapporteerde Jeffrey Arnett links tussen blootstelling aan heavy metal en problematisch gedrag bij oudere kinderen. Zelfs het geluid van heavy metal, los van de tekens, beïnvloedt houdingen negatief. In een 1991-studie van Janet St. Lawrence en Doris Joyner in "Psychology of Women Quarterly" werd geënquêteerd onder jongemannen die naar heavy metal luisterden (zowel seculier als christelijk), en bleek dat hun houding ten opzichte van vrouwen na verloop van tijd steeds negatiever werd.
Kinderen kijken ook naar songteksten voor richting, bijna evenveel als naar ouders en autoriteiten. Dit is zorgenwekkend want veel populaire teksten bevatten racistische, gewelddadige, misogyne en suïcidale thema's. Er is jarenlang zorgen over een correlatie tussen fans van heavy metal en depressie-/zelfmoordcijfers bij jonge adolescenten, hoewel andere risicofactoren meestal ook aanwezig zijn. Heldere bewijzen dat muziek een krachtig effect kan hebben op kinderen van alle leeftijden.