Meerdere studies hebben geprobeerd te beantwoorden of muziek de geest en het lichaam kan beïnvloeden. Voor de meeste van ons is het bekend dat het luisteren naar bepaalde muziektypes onze mentale en fysieke toestand beïnvloedt. Een diepere blik vereist analyse van data en literatuur. De resultaten zijn verrassend.
Klassieke muzik is westerse kunstmuziek voortkomend uit een hoogst formeel compositieproces. Dit omvat muziek door blaasorkesten, symfonieorkesten, kamerensembles, solo's en duo's. Prominente componisten uit de Klassieke periode zijn Ludwig van Beethoven en Wolfgang Amadeus Mozart. Mensen schrijven kalmerende en ontspannende kwaliteiten toe aan klassieke muziek. Of dit waar is, hangt grotendeels af van de perceptie van de luisteraar.
Volgens Laurence O'Donnell op de Cerebromente-website beïnvloeden klassieke muziekstijlen de hartslag, verlagen de bloeddruk en verbeteren de leerprestaties. Muziek met een snellere ritme en puls kan de hartslag verhogen, terwijl muziek met een rustiger, langzamer tempo de hartslag kan verlagen. Hij stelt ook dat muziek 'de pupil kan laten dilateren, de bloeddruk verhogen en de hartslag verhogen'.
Er is een veelvoorkomende theorie dat het luisteren naar Mozarts muziek de intelligentie verbetert, wat leidt tot een kalmere en meer ontspannen dispositie. Volgens Stanford GSB News werd deze theorie uit context gehaald uit het '1993 Nature-journalverslag getiteld "Music and Spatial Task Performance"'. In dit experiment toonde de studie bescheidene tijdelijke voordelen bij studenten die naar klassieke muziek luisterden, maar er werden geen studies gedaan op kinderen of volwassenen in andere omstandigheden. In latere studies bleken zelfs deze resultaten moeilijk te repliceren. Hoewel er geen bewijs is voor verhoogde intelligentie door klassieke muziek te luisteren, is er volgens Western Connecticut State University wel een significante kalmerende invloed op de geest.
Volgens de American Music Therapy Association kan het op een gecontroleerde manier luisteren naar muziek met een gelicenseerde professional helpen om 'wellness te bevorderen, stress te managen, pijn te verlichten, gevoelens uit te drukken, geheugen te verbeteren, fysieke revalidatie te bevorderen en communicatie te verbeteren'. De vereniging merkt op dat therapeuten regelmatig zorgen voor mensen met hersenletsel, Alzheimer, emotionele problemen, verslavingsproblemen en pijnverlichting kunnen helpen. Muziek is essentieel gebleken om patiënten te kalmeren en te ontspannen en een comfortabele sfeer te creëren.