Volgens de Encyclopedia Smithsonian, is de naam dulcimer afgeleid van de Latijnse en Griekse woorden dulce en melo. Gecombineerd vertalen de woorden naar "zoete toon".
De hamerdulcimer bestaat doorgaans uit een trapeziumvormig houten doosje met snaren gespannen over bruggen die over het klankbord lopen. Het wordt bespeeld door de snaren te slaan met kleine houten hamertjes.
Ook bekend als de Appalachiaanse dulcimer, is dit instrument kleiner dan zijn trapeziumvormige neef, lijkt op de zuidelijke Appalachiaanse cither en wordt meestal geprikt of gestrumd terwijl het uitgerekt ligt over de schoot van de muzikant.
Beide dulcimer types bieden een heel zacht geluid. De hamerdulcimer werkt goed als leadinstrument, en zijn klank kan beschreven worden als een kruising tussen piano en harp. De meerdere snaren van een bergdulcimer resoneren rustiger, maar drunen enigszins als doedelzakken.
Beide klassen van dulcimer zijn volksinstrumenten en daarom werken ze goed in groepen met andere akoestische instrumenten, zoals de gitaar, mandoline en viool.