Voor muzikanten betekent het gebruik van conventionele on-stage monitoring meestal het inzetten van vloerwedge-monitors, wat vaak resulteert in zeer luid stagevolumes. Omdat elke artiest op het podium probeert zichzelf in zijn eigen monitor te horen, loopt het volume op, vaak ten nadele van de geluidskwaliteit, zowel on-stage als off-stage.
De komst van in-ear monitoring (IEM) systemen heeft artiesten de mogelijkheid gegeven om op lagere volumes te spelen en te monitoren, wat resulteert in een meer gecontroleerd stagegeluid en een verminderd risico op acuut gehoorverlies.
IEMs waren aanvankelijk erg duur en werden voornamelijk gebruikt door top-touring acts. In recente jaren hebben nieuwe, lagere-cost systemen de technologie beschikbaar gemaakt voor artiesten van alle niveaus.
Vroegere in-ear monitor systemen waren nogal primitief. Ergens in de midden jaren tachtig werden standaard oordopjes in basisearmolds geplaatst en hardwired aan versterkers. Deze ontwikkelden zich snel tot complexe, draadloze in-ear systemen met op maat gemaakte oorstukken. Meestal met twee of drie luidsprekers in elk oorstuk, konden deze apparaten midden-, hoge- en lage frequenties apart afhandelen, wat resulteerde in een pristene geluidskwaliteit voor de gebruiker.
Het doel van in-ear monitoring is om een hoogkwaliteitssignaal aan het oor van een muzikant te leveren. Dit signaal bestaat uit een muzikale mix naar keuze van de artiest; een signaal dat hem in staat stelt om duidelijk een mix te horen op een bepaalde toon en volume.
De gebruiker sluit simpelweg een kabel aan op de monitoruitgang op de mengtafel en steekt deze in de IEM-zender. De zender stuurt het muzikale signaal naar een ontvanger, meestal een beltpack, waarin het persoonlijke luisterapparaat wordt aangesloten.
In-ear monitoring is gunstig voor de artiest op stage omdat zij haar eigen persoonlijke mix kan hebben op het door haar gewenste volume. Het baat ook de geluidstechnicus omdat luid stage-monitors kunnen bloeden in aangrenzende microfoons en het geluid van het podium beïnvloeden. Het elimineren hiervan geeft hen meer controle over de mix.
Misschien wel het meest voor de hand liggende voordeel is dat monitoring kan helpen het gehoor van artiesten te beschermen. Het gebruik van monitorluidsprekers die moeten concurreren met drums en diverse geamplificeerde instrumenten, kan leiden tot oorverdovende volumenniveaus op stage. Het gebruik van IEMs stelt monitoring op veel lagere volumenniveaus in, wat artiesten kan helpen hun risico op irreversibel gehoorschade te verlagen.
Vanuit een prestatie-oogpunt ervaren zangers vaak dat ze minder toonhoogteproblemen hebben en minder hoeven te forceren om hun eigen stem te horen, wat stemvermoeidheid vermindert. Ze zijn ook vrij om het podium te betreden en toch hun eigen op maat gemaakte mix te horen.
Ondanks de significante voorafgaande kosten, kunnen IEMs nog steeds een geldbesparing zijn voor touring acts. Combineer de kosten van dure wedge- of vloermonitorluidsprekers (en de versterkers die nodig zijn om ze aan te sturen) met de toegevoegde lange-termijnkosten van transport, opbouw en afbouw van deze bulkerige items, dan wordt het duidelijk dat reizen met IEM-systemen een solide, lange-termijn financiële investering kan zijn voor touring muzikanten.
Een nadeel van het gebruik van IEMs is het isolatie-effect dat kan optreden. De strakke pasvorm en het externe geluiddempende effect van de units kunnen het een beetje moeilijk maken om een gesprek te voeren met iemand wiens stem niet geamplificeerd en direct naar je in-ear monitor wordt gevoerd. Dit kan de artiest ook scheiden van publieklawaai, wat de interactie met het publiek kan verminderen, vooral tussen nummers door. Dit probleem kan worden aangepakt door de plaatsing van extra microfoons die publieklawaai in de monitormix mengen.
Hoewel IEMs geprezen worden om hun ruisonderdrukkende mogelijkheden, zijn ze nog steeds apparaten die hoge volumenniveaus direct op het hoorvlies kunnen leveren. Om potentiële gehoorschade en tinnitus (oorbelgeluid) te voorkomen, is bij hun gebruik speciale voorzorg nodig; idealiter onder begeleiding van een ervaren audioloog.