De 17e eeuw introduceerde een nieuwe stijl van muzikaal componeren, met meer verfijnde tonaliteiten, uitgebreide ornamentatie (zoals instrumentale en vocale trillers) en een harmonische structuur die zwaarder leunde op akkoordvoortgangen dan Renaissancemuziek. Bekend als "barokmuziek", introduceerde deze stijl ook een ongekende prominentie voor zangers, die nieuwe kansen vonden om hun talenten te tonen – met name in twee nieuw ontwikkelde typen muzikaal entertainment: ballad opera's en cantata's.
Tijdens de bloei van de barokmuziek werd een nieuwe muzikale vorm, de "cantata", populair. Vernoemd naar het Italiaanse werkwoord "cantare" (zingen), is een cantata een muzikaal werk geschreven om een enkele vocale solist of meerdere solisten te tonen. In de vroege 1600s bestond de instrumentale begeleiding van een cantata vaak uit een enkel cembalo, maar de stijl ontwikkelde zich geleidelijk tot een kamerensemble of volwassen orkest, en vaak ook een koor. Cantata's hadden zowel wereldlijke als Heilige thema's; sommige componisten specialiseerden zich in kerkcantata's, anderen schreven cantata's over natuur of historische gebeurtenissen en personen.
Tijdens de barokperiode componeerde Johann Sebastian Bach (1685-1750) meer dan 200 cantata's, veel op religieuze thema's. De beroemdste componist van wereldlijke cantata's was Alessandro Scarlatti (1660-1725), die meer dan 600 wereldlijke cantata's schreef met titels als "Il Rosignolo" (De Nachtegaal) en "La Primavera" (Lente). De cantata-vorm bleef voortbestaan in de 20e eeuw, met voorbeelden van componisten als Benjamin Britten en Igor Stravinsky.
Gemaakt voor populair entertainment, waren ballad opera's doorgaans veel minder formeel in muzikale stijl dan cantata's, en hebben hun wortels in toneeluitvoering in plaats van godsdienstige eredienste. Ballad opera's zijn toneelstukken, ofwel komisch of dramatisch, met verhalen die onderbroken worden door nummers begeleid door een orkst – zeer veel een voorloper van de moderne Broadway-musical. Deze nummers werden vaak populaire hits van de dag, gezongen door iedereen van bekende zangers tot straatartiesten.
Ballad opera's ontstaan in Engeland, maar hun populariteit verspreidde zich snel door Europa. De beroemdste ballad opera van de tijd was "The Beggar's Opera", gecomponeerd in 1728 door John Gay en nog steeds uitgevoerd. Als veel ballad opera's uit die tijd, is "The Beggar's Opera" een vertoon op de politieke en maatschappelijke structuren van Engeland in die tijd.
Geschreven om de zangstem te tonen, vertrouwen zowel ballad opera's als cantata's zwaar op deskundige vocale uitvoering. Typisch is de cantata-stijl meer geschreven voor de zanger getraind in concerttechniek, met vocale lijnen vaak zwaar geornamenteerd met trillers en moeilijk solowerk. Terwijl ballad opera's ook aria's met een zekere moeilijkheidsgraad bevatten, zijn veel van de uitgelichte nummers technisch minder moeilijk, en meer geschreven in lijn met de populaire liedstijlen van de tijd.