Rapmuziek omvat zowel culturele als muzikale elementen. De meeste sociologen, muziekhistorici en deelnemers noemen vier hoofdculturele componenten van hiphop. Toch is het essentieel om naast de maatschappelijke betekenis ook de muzikale basis van hiphop te begrijpen, om de sociale, politieke en artistieke impact van hiphop als beweging echt te begrijpen.
Eén van de auditieve elementen van hiphop is de incorporatie van veel verschillende muzikale stijlen, zoals soul en jazz. Hiphop bevat vaak samples uit andere muziek of 'found sounds' om te verwijzen naar ander werk en ideeën.
Dit auditieve element van rapmuziek geeft aan hoe de artiest rijmt over de beat. Flow omvat snelheid, intonatie, articulatie en melodie. De manier waarop rappers flow uitvoeren is veranderd mee met de geschiedenis van hiphop, met duidelijk verschillende stijlen tijdens de Old School- en New School-eras. Gekenmerkt door Grandmaster Flash, richt Old School zich op simpele rimeschema's. New School werd gepionierd door rappers als The Notorious B.I.G. en omvat technische interacties tussen riem en beat. In New School-flow wordt de stem een ander instrument in de mix.
De delivery van een rapper wijst op haar vermogen om tussen zinnen adem te halen, zonder de flow te onderbreken. Goede delivery is essentieel voor het vloeiende, vertellende aspect van hiphop, aangezien deze kunstvorm doorgaans ononderbroken verhalen kenmerkt.
De MC in rapmuziek is eigenlijk de rapper. Zij creëert kunst door te beslissen hoe ze delivery en flow mengt met samples en beats.
Vaak omvat een hiphop-optreden een live mix van de muziek waarover de MC rapp. Terwijl de MC op het podium rapp, mixt, improviseert, scratches en voegt de DJ samples toe, en controleert beats en instrumentatie. Live DJ's leveren unieke en constant veranderende stukken.
Dit is een artistieke complement tot rapmuziek. Graffiti wordt meestal op openbare eigendom toegepast. Artiesten gebruiken graffiti om esthetische of politieke statements te maken, of om bendegebied af te bakenen. Hoewel graffiti niet inherent verbonden is met rapmuziek, is het in veel kring een belangrijk deel van de hiphop-cultuur.
Breakdansen gaat vaak gepaard met rap-optredens. Deze dans is acrobatisch en omvat draaien en saltos, waarbij scherpe en vloeiende bewegingen gecombineerd worden om de flow van de rapper te spiegelen. Deze stijl ontstond in de jaren '80 en blijft evolueren naarmate rapmuziek verandert.