Zestiende-eeuwse Italiaanse componisten creëerden muziek tijdens de Hoge Renaissance. Velen schreven madrigalen, een seculiere vocale vorm gewijd aan pastorale onderwerpen. Sommige muziek was religieus en omvatte motetten, missen, hymnen, psalmen, klageliederen en magnificats. De sonate, een instrumentale vorm die al sinds de late 15e eeuw bestond, werd ook verder ontwikkeld, hoewel het de hoogtes niet zou bereiken die het zou bereiken tijdens de Romantische en klassieke periodes.
Giovanni Palestrina was een componist van geistelijke muziek. Hij werd opgeleid aan de Kathedraal van Palestrina en aan Santa Maria Maggiore in Rome, en werd in 1551 aangesteld als muziekdirecteur van de Julianuskapel in Rome. Paus Julius III maakte hem in 1555 lid van de Pauselijke kapel, maar hij werd door Julius' opvolger, Paulus IV, van de functie ontslagen. Palestrina schreef meer dan 100 missen en andere werken zoals motetten, hymnen, klageliederen en magnificats. Motetten waren geistelijke muziekvormen gezongen in het Latijn, meestal voor vier tot zes stemmen. Een magnificat is het lied van de Maagd Maria, meestal gezongen bij de Vesperen in de Rooms-Katholieke Kerk. Palestrina schreef ook madrigalen. Hij stierf in 1594.
Costanzo Festa, mogelijk geboren in Rome rond 1490, was zanger in de Pauselijke Kapel vanaf 1517. Een vruchtbare componist, schreef hij veel madrigalen, alsmede motetten, vesperhymnen, magnificats en ten minste twee missen. Hij stierf in Rome in 1545.
Luca Marenzio was een van de grootste Italiaanse madrigalisten. Hij diende onder verschillende Italiaanse vorsten en kerkfunctionarissen, evenals koning Sigismund III van Polen. Zijn madrigalen zijn opgemerkt om hun scherpe en uitsprekende poëtische beelden. Hij schreef ook veel boeken met motetten en andere geistelijke muziek. Hij werd geboren in Coccaglio, Italië in 1553 en stierf in Rome in 1599.
Don Carlo Gesualdo was een Vorst van Venosa, geboren in Napels rond 1560 – hij stierf in dezelfde stad in 1613. Hij was een beoefenaar van de archluit en de vriend van de dichter Tasso, en schreef gepassioneerde madrigalen die briljante chromatische voortgangen kenmerkten. Hij schreef ook ten minste twee volumes motetten en ten minste één volume responsorien. Responsorien zijn liederen die een afwisseling tussen de solist en het koor of de gemeente kenmerken, in een soort call-and-response.
Andrea Gabrieli werd in Venetië geboren rond 1520 en werd in 1565 tweede organist aan de St. Mark's in Venetië, en eerste organist in 1585. Hij was zowel uitvoerder, leraar als vruchtbare componist. Hij schreef missen, motetten, psalmen en madrigalen, instrumentale muziek zoals canzona's, een stijl als een madrigaal maar eenvoudiger, en sonates. Zijn madrigalen worden beschouwd als de hoogte van de Italiaanse vorm. Giovanni Gabrieli was Andrea's neef en leerling, en hoewel hij ook tweede organist werd aan de St. Mark's, was hij beter bekend om zijn werken voor twee of meer kooren. Hij schreef ook madrigalen en geistelijke muziek.