Soulmuziek is, volgens de Universiteit van Chicago, 'een geseculariseerde afstootsel van gospelmuziek.' Een Afrikaans-Amerikaanse muziekstijl die zich richt op vangrijke ritmes en arrangementen, zijn eigen geluid stond in de jaren '60 bovenaan de hitlijsten en overschree naar witte publiek.
Volgens Piero Scaruffi in 'A History of Popular Music', in tegenstelling tot de meeste popmuziek, is arrangement en productie het sleutelaspect van soul. Hoorns en rijke snaarrangementen typeren veel soul-platen.
Soulmuziek seculariseerde gospelmuziek, volgens History-of-Rock.com. Artiesten als Ray Charles combineerden gospelzangstijlen met seculiere onderwerpen, vaak gerelateerd aan vrouwen en seks.
Soulmuziek, volgens de All Music Guide to Soul, is gecommercialiseerde rhythm & blues. Het stond bovenaan zwarte en popmuziekcharts tijdens de jaren '60.
Volgens Duke University Professor Mark Anthony Neal, auteur van 'Songs in the Key of Black Life: A Rhythm and Blues Nation', hielp soul de zwarte ervaring naar een mainstream-publiek brengen en beïnvloedde de burgerrechtenbeweging.
Hoewel een popgenre, volgt soul de bluestraditie. De teksten, zangstijl en geluid zijn hoogst emotioneel en expressief, volgens Oliver Wang, curator van 'Soul Sides Volumes 1'.