In muziek is een thema een melodie of melodisch idee dat fungeert als het fundamentele materiaal van een compositie. Het herhaalt en transformeert zich door secties heen (variaties, sonate, concerto, symfonie, opera) via veranderingen in harmonie, ritme, instrumentatie of toonsoort, wat coherentie en eenheid biedt. Iconische thema's maken stukken direct herkenbaar.