Ontstaan in de late 1800s uit het Afro-Amerikaanse Zuiden, is bluesmuziek gebouwd op de bluesschaal — verminderde derde, vijfde en zevende graad — die haar kenmerkende spanning en verlangen geeft. Vroege instrumentatie was primair akoestisch: gitaar, harmonica, piano. De 12-maatstructuur bood een voorspelbaar kader voor improvisatie en vertellen. Tempo's neigden naar langzaam en ontspannen, met lyrische thema's gericht op ellende, armoede, en onbeantwoorde liefde. Dit was muziek van persoonlijke klacht, gespeeld op verandas en in juke joints.
In de jaren 40 bracht de Grote Migratie de blues naar het noorden, naar steden als Chicago, Detroit en Memphis. Daar smolt het samen met jazz's verfijning, gospel's vuur, en pop's toegankelijkheid. Elektrische gitaar, bas, drums, en toetsen vervingen akoestische opstellingen, creërend een luidere, meer dryvende geluid gebouwd voor danszalen. De backbeat werd dominant — nadruk op tellen 2 en 4 — en liedstructuren lossen los van de 12-maatvorm. Lyrisch breidde R&B uit naar romantiek, vieren, en maatschappelijke commentaar, weerspiegeld de urbane Zwarte ervaring.
R&B verving de blues niet; het moderniseerde het. Muddy Waters die instekt bij Chess Records. Ray Charles die gospel-intensiteit op seculiere nummers prop. De lijn is direct, maar het klankpalet, de ritmische dryf, en de culturele bereik transformeerden compleet. Beide genres begrijpen betekent horen hoe Afro-Amerikaanse muziek zich continu heruitvindt terwijl het zijn wortels eerbt.