Vocaal had tekst voor expressie; instrumenten nodigden expliciete volume-instructies. "Piano" (zacht) en "Forte" (luid) verschijnen in vroege 1600s (Gabrieli, Monteverdi).
Grotere groepen (vroeg orkest) vereisten balansmarkeringen zodat secties elkaar niet verdronken.
Publiek hunkerde naar emotionele contrast. Dynamiek werd een componistensgereedschap voor drama—sturm und drang, Romantische zweep.
Fortepiano (ca. 1700) liet speler-gestuurde dynamiek toe—anders dan klavecimbel. Notatie volgde capaciteit.
Eind 1700s (Haydn, Mozart, Beethoven), pp, p, mp, mf, f, ff, cresc., dim. waren universeel.
Dynamiek veranderde notatie van toonhoogte/ritme-script naar uitvoeringsblauwdruk.