Het definerende element van jazz is improvisatie — de spontane creatie van muziek tijdens uitvoering, in plaats van een vast partitijn te volgen. Dit stelt muzikanten in staat om in realtime te interacteren, op elkaars ideeën te bouwen voor een constant evoluerende, unieke ervaring. Improvisatie kenmerkt vaak solisten die melodieën creëren over een akkoordvoortgang, wat diepe kennis van harmonie, ritme, en stijl vereist ontwikkeld door jaren oefening.