De fonograaf was het eerste en, bijna 100 jaar lang, het populairste apparaat om muziek op te nemen en af te spelen vóór de jaren '80. Het apparaat is inmiddels verouderd door cassettes, CD's en digitale muziekbestanden. Toch gebruiken veel mensen nog fonografen om hun antique charme.
Fonografen zijn simpelweg apparaten die geluid kunnen opnemen én afspelen.
Thomas Edison vindde de eerste fonograaf in 1877. Tien jaar later in massa geproduceerd met kleine wijzigingen.
Vroegere fonografen registreerde geluidspatronen op een cilinder; latere versies op een plaat. Eenmaal geregistreerd, las de machine het patroon en herstelde het geluid.
Een fonograaf bestaat uit enkele hoofsonderdelen: de draaitafel (waar platen op komen), de naald (leest de plaat of cilinder bij oudere modellen), en de versterker (maakt het geluid).
De fonograaf maakte het mogelijk om muziek te luisteren in de privacy van eigen huis, zonder live band in de buurt.