Vóór multitrack-opname was een opname simpelweg het vastleggen van een live optreden. Als een muzikant een foute noot speelde, iets te hoog/zag, of een cue miste, moest de hele opname opnieuw — want alles was op één track. Multitrack maakte het mogelijk om instrumenten/stemmen hun eigen track te geven, zodat toonkarakter en volume onafhankelijk controleerbaar waren, en fouten in individuele prestaties gecorrigeerd konden worden zonder andere tracks te beïnvloeden. Deze flexibiliteit revolutieerde de industrie, en ook na de overgang van analoge band naar digitale harde schijf blijft multitracking koning.
De eerste multitrack-plaat (Capitol Records, 1947) had Les Paul met acht gitaardelen; hij nam één deel op wasschijf, speelde erbij voor de volgende, enz. Revolutionair maar tijdrovend. Paul werkte aan een Ampex bandrecorder met extra opname/afspeelkoppen — de eerste multitracker. Dit leidde tot de commerciële Ampex 'Sel-Sync' (1955).
Vroege machines waren 2-3 tracks. Popartiesten omarmden de tech snel. Begin jaren '60: The Beatles, The Beach Boys pushten grenzen, gebruikten 4-track machines gekoppeld voor meer tracks. Midden jaren '60: 8-track populair. 1968: Ampex introduceert 16-track. Analoog band heerste tot jaren '90, toen digitale software oneindige overdubs toeliet.
In ritme-gebaseerde popmuziek: start met drums en bas. Elke trom krijgt eigen track voor totale controle over klank en 'panning' in het stereoveld. Basgitaar ook eigen track. Als spelen synchroon is en arrangement goed, vormen deze ritmetracks de rots waarop de rest gebouwd wordt. Vervolgens: gitaars, toetsen, extra percussie — één voor één.
Bij akoestische opnames zonder drums: ritme is vaak een metronoom/'click' track. Ook opgenomen voor gelijkmatige tempo; later bij mixdown verwijdert. Lead- en harmonievocals vaak laatste toevoeging, maar een tijdelijke 'guide' vocal helpt muzikanten de flow volgen.
Na alle delen: mixen. Alle aparte delen worden gemengd tot een cohesieve twee-track stereomix. Omdat elk deel op eigen track zit, kunnen ze apart gemanipuleerd worden met EQ, reverb, delay, compressie voor soepele, muzikale blend.
Multitracking geeft de engineer totale controle over elk facet. Elke track: volume, toon, stereo-plaatsing via fader, knob of muisklik. Zelfs bij live bandopname in studio: elk deel op eigen track, onvolkomenheden corrigeerbaar zonder anderen te raken. Vooral nuttig voor solo-artiesten die multi-instrumentalist zijn: ze functioneren als one-man-band, bouwen complexe muziek track voor track.
Hoewel analoog band nog gebruikt wordt, heeft computeropname door gemak en kosten het een nichproduct gemaakt. Bandmachines zijn duur en moeilijk te onderhouden. Analogepuristen claimen warmere, aangename klank, maar digitaal biedt meer flexibiliteit en bewerkingsopties. Software staat oneindige overdubs toe zonder grote bandrecorders/mengpulten — weinig financiële investering nodig.
Bijna oneindige tracks kan zegen en vloek zijn. Gemakkelijk duizenden takes bewaren en pas bij mixdown kiezen, maar deze comfortzone kan ten koste gaan van creatieve besluitvorming. Door oneindige takes te zeven bij mixen is tijdrovend; sommigen zeggen: beter tijd besteden aan arrangement vóór tracking. Er is iets voor: een muzikale visie en er vanaf het begin toe committen. toen George Martin en The Beatles op 4-tracks namen in de '60, had ze geen dergelijke flexibiliteit. Anders dan digitaal (alle tracks bewaren), dwingde band hen om instrumentale tracks te bouncen naar een sub-mix voor ruimte voor vocals — eenmaal op band, onveranderbaar, want originele tracks gewist. Je vindt niemand die zegt dat Strawberry Fields Forever beter had geklonken met meer opties bij mixdown!