Welk symbool start een notenbalk om toonhoogte aan te duiden? De sleutel
Het symbool aan het begin van een notenbalk dat specifieke toonhoogtes aan lijnen en ruimtes toewijst is een sleutel (uit het Frans clé, "sleutel"). Drie sleutels dekken de meerderheid van de westerse notatie:
- Violsleutel (G-sleutel): Omcirkelt de G4-lijn (tweede lijn vanaf onder). Gebruikt voor viool, fluit, trompet, gitaar, rechterhand piano, sopraan/alt stem.
- Bassleutel (F-sleutel): Twee stippen omringen de F3-lijn (tweede lijn vanaf boven). Gebruikt voor cello, fagot, basgitaar, tuba, linkerkhand piano, bas/barytoon stem.
- Altsleutel (C-sleutel): Gecentreerd op midden C (C4). Voornamelijk voor altviool; soms voor trombone, fagot, of countertenor stem.
Minder voorkomende sleutels
- Tenorsleutel: C-sleutel op 4e lijn – cello, fagot, trombone hogere register.
- Sopraan/Mezzosopraan sleutels: C-sleutel op 1e/2e lijn – historische vocale partijen.
- Percussiesleutel: Twee verticale lijnen – ongetoonde percussie (geen specifieke toonhoogtes).
De sleutel is de "kaartsleutel" van notatie—zonder is de balk gewoon vijf betekenisloze lijnen.