Een toonsoort – die kruizen of mollen geclusterd aan het begin van elk staf – is veel meer dan notatieshorthand. Het is de tonale kompas van een stuk, de "thuisbasis" (tonica) en het palet van beschikbare noten vestigend.
Het patroon van kruizen (F♯, C♯, G♯, D♯, A♯, E♯, B♯) of mollen (B♭, E♭, A♭, D♭, G♭, C♭, F♭) volgt de Cirkel van Vijven. Elke toonsoort correspondeert met één groot en één relatief klein toonaard (bijv. 1 kruis = G Groot / E Klein).
Componisten kiezen toonsoorten voor timbre (snaarrelevantie), stemomvang, instrumentgemak, en emotionele kleur. Modulatie (toonsoortwisseling) drijft narratieve spanning en ontspanning.
Verre van een technicaal detail, is de toonsoort de architectonische blauwdruk van het emotionele landschap van een stuk.