De Kübler-Ross vijf stadia van rouw: Ontkenning, Woede, Onderhandelen, Depressie, Acceptatie
Psychiater Elisabeth Kübler-Ross' 1969-model (On Death and Dying) beschrijft vijf emotionele stadia van verlies (dood, scheiding, baanverlies, grote verandering):
- Ontkenning: Weigeren het verlies te accepteren – "Dit kan niet gebeuren"
- Woede: Wrok gericht op zichzelf, anderen, objecten, God – "Waarom ik? Het is niet eerlijk!"
- Onderhandelen: Pogingen deals te maken om verlies te veranderen/voorkomen; vaak schuldgedreven – "Als ik X doe, gaat het misschien goed"
- Depressie: Verdriet, leegte, terugtrekking, diepe rouw – "Wat is het nut?"
- Acceptatie: Vrede, begrip, aanpassen aan nieuwe realiteit – niet vergeten, maar vooruitgaan
Belangrijke nuanceringen
- Niet iedereen ervaart alle stadia
- Volgorde varieert; stadia kunnen herhalen, overlappen, of overgeslagen worden
- Duur verschilt enorm – geen tijdlijn
- Rouw is complex, individuëel, en niet-lineair
- Model beschreef oorspronkelijk stervende patiënten, niet nagelaten – later gegeneraliseerd
Het framework biedt vocabulaire, geen voorschrift.