Wat Is een Performaatwerkwoord? Wanneer Zeggen Doen Is
Een performaatwerkwoord is een werkwoord dat de actie uitvoert die het noemt wanneer het in de eerste persoon tegenwoordige tijd wordt uitgesproken. Het spreken is het doen.
Klassieke Voorbeelden
- "I promise to pay." → De uiting creëert de belofte.
- "I apologize." → De excuses vinden plaats in het zeggen.
- "I now pronounce you married." (door bevoegde ambtenaar) → Huwelijk wordt gevestigd.
- "I sentence you to five years." (door rechter) → Vonnis krijgt kracht.
Belangrijkste Kenmerken
- Eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (I promise, niet he promises).
- Expliciete performatieve clausule bevat vaak hereby ("I hereby declare…").
- Contextafhankelijk: vereist passende autoriteit, setting, opname.
Andere Performaatwerkwoorden
Agree, appoint, authorize, baptize, bet, bless, challenge, command, declare, deny, forbid, forgive, guarantee, name, order, pronounce, propose, refuse, resign, sentence, swear, thank, warn, welcome, wish.
Filosoof J.L. Austin introduceerde het concept in How to Do Things with Words (1962).