Podiumverlichting is een unieke kunstvorm omdat er zoveel met lichten gedaan kan worden om de stemming van een decor of zelfs het uiterlijk van mensen op een podium te veranderen. Daarnaast kan het combineren van verschillende kleuren en verlichtingseffecten helpen om meer emotie van het publiek te halen. De elementen die betrokken zijn bij het creëren van die effecten vereisen leren en intuitieve vaardigheid.
Bovenlichten zijn een van de verlichtingselementen die de sterkste effecten en de meeste intensiteit kunnen bieden. Bovenlichten moeten onder een hoek van 45 graden boven het podium gericht zijn.
Vullicht (fill lighting) komt van de voorkant of van floodlights aan de voet van het podium. Vullicht helpt het gezicht van een artiest verlichten en maakt objecten op een decor plat als nodig.
Zijlichten (sidelights) helpen vorm te geven aan een persoonlijk op het podium. Deze worden soms op verlichtingsladders geplaatst voor hogere zijverlichting. Lagere zijlichter, "shinbusters" genoemd, worden langs de podiumvloer geplaatst.
Achterlichten (backlights) kunnen boven een acteur of direct achter hem geplaatst worden. Ze kunnen gebruikt worden om schaduw- of silhoueteffecten te creëren.
Bij het leren van de basisprincipes van verlichting helpt het om eerst de zichtbaarheidsfactor te begrijpen. Zichtbaarheid is wat je bedenkt om te bepalen wat het meest verlicht wordt op een podium en wat niet. In een stuk moet je overwegen wat de regisseur wil dat de verlichting focus op.
Overweeg dan je motivatie voor de verlichting of het maken van een bepaalde scène natuurlijk laten lijken. Dit kan veel experimenteren vereisen, vooral voor nachtscènes, om het geloofwaardig te maken voor het publiek. Een voorbeeld: een binnen nachtscène moet de illusie geven dat licht van echte lampen op het podium komt en niet van de podiumverlichting.
Overweeg de compositie van een scène en hoe verlichting zal samenwerken met de artiest en het decorontwerp. De decorontwerper werkt meestal met je om verlichtingseffecten te creëren die het decor verbeteren om het groter of realistischer te laten lijken. Tegelijkertijd moet de artiest op het podium uitsteken zodat het decor de artiest niet overschaduwt.
Zodra zichtbaarheid, motivatie en compositie overwogen zijn, kun je je richten op de stemming die je verlichtingseffecten creëren. Bestudeer de verlichting vanuit het publiek om te bepalen of het vreugde, wonder, verdriet of iets bedreigends creëert, zoals de scène in een stuk of concert vereist.
Denk na over de verdeling van je verlichting over het podium en uit welke richtingen je het licht wilt laten komen. Wees creatief en experimenteer met lichten op onevenwichtige hoeken om ongewone effecten te creëren als het stuk dat vraagt.
Focus vervolgens op het intensiteitsniveau van je verlichting en of een bepaalde scène gedimde of heldere verlichting moet hebben. Dimmers kunnen hier toegepast worden om verlichting voor een bepaalde scène geleidelijk te verlagen of te versterken.
Kleuren in je verlichting moeten ook overwogen worden. Het gebruik van kleurenmengsels in verlichting kan erg ingewikkeld raken, maar kan immens helpen bij het creëren van stemming.
Ten slotte: overweeg beweging op het podium en hoe je verlichting een acteur zal volgen terwijl hij zich verplaatst. Dit kan gedaan worden met een spot, door andere lichten rondom het podium aan te zetten, of beide.