Het primaire doel van theaterverlichting is ervoor te zorgen dat de acteurs zichtbaar zijn. Dit lijkt duidelijk, maar het is belangrijk dat de ontwerper heeft gewaarborgd dat alle gebieden van het podium en alle acteurs op dat podium gezien kunnen worden wanneer de lampen op vol staan.
Verlichting is ook vitaal om de setting van een stuk te vestigen. Verlichting vertelt het publiek of ze binnen of buiten zijn, wat voor jaarstijd het is, en wat voor tijd van de dag het is. Afhankelijk van de verlichting (inclusief licht van decorstukken), kunnen de lampen zelfs helpen vast te stellen in welke tijdperk het stuk speelt.
Lampen zijn de meest effectieve manier om de stemming of toon voor een stuk of een gegeven scène te zetten. Natuurlijk licht kan een gevoel van normaliteit geven, terwijl het gebruik van gels in donkere groenen of paarsen een scène een onrustig, anders-werelds gevoel kan geven.
Verlichting kan gebruikt worden om een verscheidenheid aan regies en speciale effecten uit te voeren. Deze kunnen variëren van weer (bliksem, sneeuw, regen, wolken) tot vuur tot de illusie van ontploffingen of vuurwapengekraak.
De afwezigheid van licht kan ook een nuttig hulpmiddel zijn. Door bepaalde gedeeltes van het podium te verduisteren, worden de overgebleven verlichte gebieden focuspunt, wat de aandacht van het publiek stuurt.