Athol Fugard's Zuid-Afrikaanse opvoeding onder apartheid fundamenteel vormt Boesman and Lena (1969).
Fugard was getuige van gedwonge verwijderingen (Group Areas Act) in Port Elizabeth. Boesman en Lena's dwalen — hut gesloopt, geen legale plek om te bestaan — spiegelt echte verplaatsingen van Kleurling-gemeenschappen.
Lena staait driedubbele marginalisering tegen: ras (Kleurling), klasse (meloos), geslacht (huwelijke last). Fugard's moeder voerde een pensioen; hij zag onzichtbare vrouwenarbeid.
Afrikaans/Engels/Xhosa code-switching in het stuk weerspiegelt taalkundige overleving. Fugard schreef in het Engels maar "dacht in het Afrikaans" — vange kadansen van de onderdrukten.
Boesman mishandelt Lena; Lena plagt Boesman. Onderdrukking corrupt slachtoffers ook. Fugard verwees pure held/vijand-dichotomieën — geleerd door waarneming van collaborateurs en verzetstrijders alike.
Stille zwarte oude man = getuige van Kleurling-lijden. Fugard: "Hij is het publiek. Hij is geschiedenis."
"I am a white South African who has lived all his life in a black country... My plays are my attempt to understand that reality."
Boesman and Lena = persoonlijke getuigenis omgezet in universeel drama.