Een marionet is een pop bediend van boven met draden bevestigd aan gewrichten, of minder vaak met staven aan lichaamsdelen voor beweging. Poppenspelers die met marionetten werken heten 'manipulators'.
Marionetten zijn vandaag nog gebruikelijk, bewijs door shows als 'Howdy Doody' en 'Team America: World Police'. Maar archeologen en historici vonden bewijs dat marionetten niet gebonden zijn aan tijd of plaats.
Archeologen vonden marionetten in Egyptische archieven daterend 2000 v.Chr. Gemaakt van ivoor en klei, in graven. Ook bewijs van marionetten in rituelen, religieuze ceremonieën en naspeelingen van alledaagse activiteiten zoals brood kneden.
Eerste bewijs in klassieke geschiedenis: 422 v.Chr. Griekse schrijver Xenephon schreef over touwgetrokken poppen. Aristotle, Plato, Plutarch en Herodotus verwijzen ernaar. Bewijs dat 'The Iliad' en 'The Odyssey' met marionetten werden opgevoerd; geschriften over Archimedes' poppen gebruik. Fysiek bewijs: klei en ivoor marionetten in Griekse en Romeinse kindergraven.
Vanaf 15e eeuw waren marionetten belangrijk in Myanmar-cultuur. Hele trupjes manipulators en marionetten in dienst van vorsten. Gebruikt voor nieuws uit de hoofdstad, slecht nieuws aan de koning overbrengen van onderdanen, en medium voor de koning om familieleden te corrigeren zonder 'gezichtsverlies'. Vaak in parabelspelletjes: gemiddeld publiek begrijpt niet de echte betekenis, maar geïnformeerden wel.
Ook in publieke voorstellingen. In tegenstelling tot mensen mochten ze dansen en spelen. Ze mochten dingen zeggen die een Myanmar-burger nooit mocht. Sorgvuldig gemaakt van hout (vaak Yamane) en mensenhaar. Rood inkt voor geslachtsorganen, pasta van talk en tamarindzaden voor gezicht, handen, voeten.
Mogelijk door Romeinse erfgoed: Italië als geboorteplaats van de marionet. Oorspronkelijk in Italiaanse moraalspelen, later in epics als 'The Song of Roland' en opera's voor volwassenen. Het was niet ongebruikelijk dat opera's specifiek voor manipulators en marionetten geschreven werden. Mozart zag marionetten als kind; Gluck, Haydn, de Falla, Respighi componeerden opera's voor marionetten.
Traditie duurt vandaag: delen van Duitsland gebruiken nog marionetten in opera's, en het Salzburg Marionette Theater in Oostenrijk is een populaire culturele attractie.
Hoewel andere inheemse stammen marionetten kunnen hebben gehad, is bewijs tot nu toe alleen bij de Hopi gevonden, een zuidwestelijke stam. Sinds vóór Columbus, in maart voeren ze 'Palu Lakonti' uit, een grote slangdrama. Marionetten als grote slangen rijzen uit de grond en stromen over velden.