De ontdekking van Semmelweis
In 1847 observeerde Semmelweis, terwijl hij in het Algemeen Ziekenhuis van Wenen werkte, een significant verschil in sterftecijfers tussen twee kraamafdelingen. De eerste afdeling, bemand door medische studenten, had een veel hoger sterftecijfer als gevolg van kraamvrouwenkoorts dan de tweede afdeling, die bemand werd door vroedvrouwen.
Geïntrigeerd door deze observatie onderzocht Semmelweis mogelijke oorzaken. Het viel hem op dat geneeskundestudenten vaak rechtstreeks van de autopsiekamer naar de kraamafdeling kwamen, waar ze patiënten onderzochten zonder hun handen te wassen. Vroedvrouwen voerden daarentegen geen autopsies uit en hadden een lagere incidentie van kraamvrouwenkoorts.
Semmelweis veronderstelde dat de medische studenten onbewust een ‘lijk deeltje’ vanuit de autopsiekamer naar de patiënten overbrachten. Hij introduceerde de praktijk van het wassen van de handen met een chlooroplossing voordat patiënten werden onderzocht, en het sterftecijfer op de eerste afdeling daalde dramatisch.
Oppositie en erfenis
Ondanks het succes van zijn methode kreeg Semmelweis te maken met aanzienlijke tegenstand van het medische establishment. Zijn ideeën werden met scepsis en spot ontvangen, en hij werd door zijn collega's verbannen.
Het werk van Semmelweis werd pas na zijn dood algemeen aanvaard. Zijn ontdekking maakte de weg vrij voor de ontwikkeling van antiseptische praktijken in ziekenhuizen, waardoor de incidentie van infectieziekten drastisch daalde. Hij wordt nu erkend als een pionier van de moderne geneeskunde en de ‘redder van moeders’.
Belangrijke bijdragen
* Introductie van handenwassen met antiseptische oplossingen: Het werk van Semmelweis toonde het belang van handhygiëne aan bij het voorkomen van de verspreiding van infecties.
* Benadrukte het belang van observatie en experimenteren: Zijn nauwgezette observatie van de sterftecijfers in de twee afdelingen en zijn daaropvolgende experimenten met handenwassen zorgden voor een revolutie in de medische praktijk.
* Het medische establishment uitgedaagd: Zijn uitgesproken kritiek op de heersende medische theorieën leidde, ondanks het gebrek aan wetenschappelijk bewijs, uiteindelijk tot een paradigmaverschuiving in het medische denken.
Het leven en werk van Semmelweis illustreren het belang van kritisch denken, wetenschappelijk onderzoek en de noodzaak om gevestigde overtuigingen ter discussie te stellen bij het nastreven van verbeterde medische zorg.