Stenen lithografie is een drukmethode die een kalksteenplaat gebruikt en gebaseerd is op de afstoting van olie en water. Kunstenaars produceren hiermee meerdere kopieën van beelden en tekst.
Kunstenaar tekent/schilderd op kalksteen met vet medium (potlood, krijt, verf). Water wordt aangebracht: onbedekte delen absorberen vocht. Met roller wordt olie-gebaseerde inkt overgebracht die *alleen* aan de vette gebieden haft. Papier op steen persen overdraagt beeld. Meerdere kleuren = meerdere stenen.
Johann Alois Senefelder (1771-1834), Beiers acteur/schrijver, vond lithografie in 1796 als goedkope manier om een toneelstuk te publiceren na experimenten met vet, zuurbestendige inkt en fijnkorrelige kalksteen. Hij noemde het "steendruk", maar "lithografie" (Frans) werd de gangbare term. Technologie verspreidde zich snel; godsdienstige teksten werden veelvuldig gedrukt.
Voor Senefelder drukten kunstenaars via houtsnede/metaalsnede (reliëfdruk). Lithografie voelde natuurlijker voor kunstenaars gewend aan vlakke oppervlakken.
Ondanks geavanceerde persen blijven er stenen lithografen en studios in de VS actief (boeken, banners, posters, vliegers, kunst). Bekende hedendaagse lithografen: Eleanor Coen, Jasper Johns.