Hoe je een goed rimend gedicht schrijft
"Er was een oude man met een baard,
Die zei: 'Het is net zoals ik vreesde!
Twee uilen en een hen,
Vier leeuweriken en een winterkoning,
Hebben allen hun nest in mijn baard gebouwd!'"
Edward Lear's limericks uit de 19e eeuw zijn nog steeds grappig, schamlosa en interessant door zijn gebruik van rimpjes om een verhaal te vertellen. Een goed rimend gedicht heeft niet alleen rimpjes voor de vloei, het vertelt ook een verhaal.
Stappenplan
- Kies je verhaal: Wat wil je vertellen? Grappig, romantisch, informatief, beschrijvend – elk soort verhaal werkt.
- Brainstorm woorden: Schrijf alle kenmerken, beelden, gevoelens op die bij je onderwerp horen. Voor een gedicht over een vriend: alle eigenschappen die je aan hem/haar waardeert.
- Schrijf de eerste zin: Einde met een woord uit je lijst. De toon (grappig, romantisch) wordt bepaald door deze zin. Een grappige zin over je kapper klinkt anders dan een romantische over je nieuwe collega.
- Zoek rimpjes: Gebruik een rijmwoordenboek (online: rijmwoordenboek.nl, rhymezone.com). Voer het laatste woord in. De lijst is ingedeeld per lettergrepen. Geen perfecte rimp? Kies "bijna-rimpjes" (bijv. "lief" - "diep"). In een klassiek rijmwoordenboek zoek je op de klank (bijv. "delen" -> klank "e:l@n").
- Kies het beste rimpje: Niet alleen rimmen, maar ook het verhaal voortzetten. Maak een zin die eindigt op dit woord.
- Lees hardop en herhaal: Klinkt het goed, maak het zin, brengt het de boodschap over? Ja? Herhaal voor de volgende twee regels tot je verhaal compleet is.
Extra tips
- Varieer in rijmschema's: AABB, ABAB, ABCB, limerick (AABBA)
- Gebruik innerlijke rimpjes (binnen een regel) voor extra vloei
- Let op ritme (metrum): lees hardop om de "beat" te voelen
- Vermijd gedwongen rimpjes die de zin onnatuurlijk maken
- Herwerk: goede gedichten ontstaan door herschrijven