Het Amerikaanse romanticisme was een filosofische stroming die kunst, poëzie, romans, muziek en politiek beïnvloedde. De verrassende nalatenschap van het romanticisme strekt zich, in meer of mindere mate, uit tot veel aspecten van de huidige samenleving. Hoewel de impact de manier veranderde waarop Europeanen en Amerikanen de wereld waarnamen en interpreteerden, weet de grote meerderheid van de mensen weinig over de geschiedenis van het romanticisme. Meer erover te leren kan helpen begrijpen hoe zelfs kleine veranderingen in de manier waarop mensen met de wereld omgaan, langdurige effecten kunnen hebben.
Gedurende het grootste deel van de geschiedenis moesten de allermeeste Europeanen en Amerikanen op bijna dagelijkse basis worstelen met de natuur. Jacht, landbouw, ziekten en het verdedigen van huis en haard tegen dieren en menselijke roofdieren vullen het grootste deel van het leven tot wel in de 18e eeuw. Aan het einde van de 18e eeuw zochten verbeterde leefomstandigheden en een stabielere politieke omstandigheden in de meeste Europese landen en hun Noord-Amerikaanse tegenhangers ervoor dat kunstenaars en politici de wereld anders gingen bekijken.
Het romanticisme plaatste de mens in de natuur. Dat wil zeggen: in plaats van tegen de natuur te strijden, versterkt de natuurlijke wereld het idee van het goddelijke. Op emotioneel niveau verbinden met de natuurlijke wereld betekent verbinden met God.
Het romanticisme werd op verschillende manieren geïnterpreteerd door diverse kunstenaars en filosofen, maar allen behielden een gemeenschappelijke draad: een emotionele appell aan het publiek. Meestal gingen het om bittere zoete melancholie die gedachten aan vroeger of het vervaagde karakter van een edel volk oproepen. Een klassiek voorbeeld is James Fenimore Coopers boek "De laatste der Mohikanen". In Coopers verhaal vertegenwoordigt de Mohicaanstam het idee van een verdwijnende "edel wilde" cultuur in het 19e-eeuwse Amerika. Hoewel de stam uitstervelt, handhaaft Natty "Hawkeye" Bumppo de "rustieke deugden" van de Amerikaanse Indianen en handelt hij met universele eer. Coopers roman, zoals veel werken uit de romantische periode, gebruikt brede generalisaties en overkoepelende thema's om onnauwkeurigheden te maskeren (zoals Uncas die lid is van de Mohegan- en niet de Mohicaanstam).
In de muziek evoceerde het romanticisme eveneens emotie. De opwindende, dappere composities en opera's van Ludwig van Beethoven hadden meestal natuurthema's en/of riepen gevoelens van nostalgie op. Zijn sogenannte "Middelbare" of "Heroïsche" werken zijn bijzonder emblematisch voor het romanticisme, aangezien ze ook melancholisch zijn; misschien een weerspiegeling van Beethovens geleidelijke gehoorverlies. Zijn "Mondlichtsonate" is bijvoorbeeld zowel verdrietig als reflecterend op de natuur in zijn bewegingen.
In schilderijen en beeldhouwwerk evoceerde het romanticisme de natuur minder dan het heroïsme, hoewel ze nog steeds zeer nostalgisch waren en speelden op gevoelens van aangename droefenis. Een van de beroemdste romantische schilderijen is "De Vrijheid die het volk leidt" van Eugène Delacroix. De 19e-eeuwse Franse schilder Delacroix beeldde de "Vrijheid" als een halfnaakte vrouw die de Franse boeren om haar heen leidt naar een rechtvaardige revolutie. Het hele schilderij van Delacroix ademde nostalgie: een zuivere Franse boerenbevolking, onbesmet door politieke intriges, die een corrupte regering omverwerpt, dappere strijd voor Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap. Zelfs de naakte afbeelding van de Vrijheid draagt diepe symboliek: haar vlees is jong en zuiver, haar blote borst symboliseert eerlijkheid en openheid, en haar geslacht roept beschermingsgevoelens op bij mannen.
Het romanticisme beïnvloede zelfs de politieke discours in Europa en Amerika; een verbinding met een "zuivere" verleden, of ten minste een meer "onschuldige" tijd, stelde veel politici en andere politieke leiders in staat om het volk te mobiliseren ter verdediging van het "vaderland". Nationalisme, of trots op een nationale (in plaats van regionale of provinciale) identiteit, gebruikte dezelfde methoden om het volk op te roepen; het oproepen van een gedeeld verleden en het verherlijken van vergane tijden, een verenigd volksverhaal en een gevoel van verbondenheid door taal of politieke identiteit. Het moderne Verenigd Koninkrijk bestaat bijvoorbeeld uit Walen, Engelsen, Noord-Ieren en Schotten, maar wordt als een "natie" beschouwd vanwege een gedeelde taal (Engels), politieke instituties (parlementaire vertegenwoordiging) en geografie (eilanden gescheiden van vasteland Europa).
Het romanticisme verdween essentieel met de oorlogen van de late 19e en vroege 20e eeuw. De menselijke vaardigheid om wapen te creëren, de gruwelen van het gevecht en de vooruitgang van de industrialisatie dienden allemaal om de mensheid van de natuur te scheiden. Sommige nalatenschappen blijven echter bestaan. Hoewel niet strikt "romantisch", hielp John Muir bij de oprichting van Californië's Yosemite, King's Canyon en Sequoia parken, evenals de Sierra Club. Het was Muirs liefde voor de natuur, en een gevoel van verbondenheid ermee, die zijn activisme dreef. Evenzo trekt de meer recente "groen worden" initiatief in bedrijfsleven en cultuur op gevoelens van verbondenheid en een melancholie voor een meer "zuiver" verleden op manieren die lijken op het 18e- en 19e-eeuwse romanticisme.