Wat Een Karyotype Onthult: Chromoosoomaantal, Structuur, En Geslacht
Een karyotype is een gefotografeerde, geordende weergave van een organisme's complete chromosomenstelsel. Voor mensen toont het:
- Aantal: 46 chromosomen (23 paren). Extra = trisomie (bijv. Downsyndroom: +21). Ontbrekend = monosoomie (bijv. Turnersyndroom: XO).
- Structuur: Bandpatronen onthullen deleties, duplicaties, inversies, translocaties — gekoppeld aan kanker, onvruchtbaarheid, ontwikkelingsstoornissen.
- Geslachtschromosomen: XX (vrouw), XY (man). Varianten: XXY (Klinefelter), XYY, XXX.
Hoe Het Gemaakt Wordt
- Celmonster (bloed, amniotische vocht, chorionvillen).
- Kweken tot metafase (chromosomen gecondenseerd).
- Stoppen, kleuren (Giemsa/G-banding), fotograferen.
- Digitale rangschikking op grootte, centromere positie, bandering.
Klinische Toepassingen
- Prenatale diagnostiek (amnio/CHV).
- Kanker cytogenetica (Philadelphia-chroom in CML).
- Onvruchtbaarheidsonderzoek (gebalanceerde translocaties).
- Genetische counseling voor recidiefrisico.
Een karyotype is het genoom's portret — macroscopisch, diagnostisch, en nog onmisbaar in het sequentie-era.